zapraszamy do współpracy
Zapraszamy do współpracy
Podróże małe i duże > Rumunia - przewodnik

Humor / Mănăstirea Humorului i Woroniec / Voroneţ (Rumunia) - przewodnik

Humor / Humora / Mănăstirea Humorului

Klasztor Humor / manastirea humorului (Rumunia)Klasztor Humor / manastirea humorului (Rumunia)Klasztor Humor / Mănăstirea Humorului (Rumunia)

Wbrew pierwszemu skojarzeniu wioska Humor1 (rum. Mănăstirea Humorului) nie ma z humorem (w polskim rozumieniem tego słowa) nic wspólnego. Nazwa wzięła się od przepływającej tutaj rzeczki Humor, nazwa rzeczki pochodzi natomiast od węgierskiego słowa homor znaczącego tyle co szybka woda.

Pierwsza wzmianka o wiosce Humor pochodzi z 1415 roku (choć prawdopodobnie istniała już w wieku XIII), a pierwszy monastyr zbudowano tutaj pod koniec XIV lub na początku XV wieku - niestety został zniszczony podczas jakiegoś najazdu. W 1530 roku, w tym samym miejscu, rozpoczęto budowę nowego monastyru, w skład którego weszła Cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy, a w 1641 roku klasztor otoczono murami obronnymi. Niestety do dzisiaj, oprócz samej cerkwi, przetrwała tylko wybudowana również w 1641 roku wieża obronna.

UWAGA! Wszystkich, którzy odwiedzali Rumunię albo planują w najbliższym czasie się do tego kraju wybrać, serdecznie zapraszam do współtworzenia tego przewodnika. Można w tej sprawie pisać na adres redakcji redakcja@libertas.pl.

Cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy

Cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy została zbudowana na charakterystycznym dla północnej Mołdawii planie koniczyny (prostokąt uzupełniony trzema absydami). Składa się z trzech niezależnych, połączonych portalami pomieszczeń (nawy, przednawia, komory grobowej) oraz przedsionka z arkadami. Cerkiew pokryta jest prostym dachem i nie posiada wieży.

W 1535 mistrz Tomasz z Suczawy ozdobił świątynię pięknymi freskami, które w większości zachowały się w całkiem dobrym stanie. Na ścianie południowej widzimy między innymi ilustrację akatystu maryjnego zakończoną sceną ocalenia Konstantynopola podczas oblężenia Perskiego w 626 r. Ściany trzech absyd wypełnia przedstawienie hierarchii niebiańskiej. Najsłabiej zachowały się przedstawiające między innymi Drzewo Jessego freski na ścianie północnej. W przedsionku zobaczymy Sąd Ostateczny, w przednawiu sceny z życia świętych, a w nawie między innymi Ostatnią Wieczerzę oraz Ukrzyżowanie.

Klasztor Humor / manastirea humorului (Rumunia)Klasztor Humor / manastirea humorului (Rumunia)Klasztor Humor / Mănăstirea Humorului (Rumunia)
Klasztor Humor / manastirea humorului (Rumunia)Klasztor Humor / manastirea humorului (Rumunia)Klasztor Humor / Mănăstirea Humorului (Rumunia)Klasztor Humor / manastirea humorului (Rumunia)Klasztor Humor / Mănăstirea Humorului (Rumunia)
Klasztor Humor / Mănăstirea Humorului (Rumunia)Klasztor Humor / manastirea humorului (Rumunia)

W 1993 roku Cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy w klasztorze Humor została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Wraz z nią wpisano jeszcze sześć innych malowanych cerkwi Bukowiny (Arbore, Moldoviţa, Pătrăuţi, Probota, Suczawa, Voroneţ), a w 2010 dopisano jeszcze cerkiew Zmartwychwstania w monastyrze Suczewica (Suceviţa).

Woroniec / Voroneţ

Woroniec / Voroneţ (Rumunia)Voronet (Rumunia)
Voronet (Rumunia)Voronet (Rumunia)

Woroniec (rum. Voroneţ) to niewielka wieś położona około 7 km od Gura Humora (rum. Gura Humorului). Znajduje się tutaj najbardziej znany z bukowińskich malowanych klasztorów obronnych - Mănăstirea Voroneţ. W jego skład wchodzi malowana cerkiew pod wezwaniem św. Jerzego, która z uwagi na piękne freski czasem zwana jest nawet Kaplicą Sykstyńską Wschodu. Jak już wcześniej pisałem cerkiew w Worońcu, podobnie jak cerkiew klasztoru Humor oraz sześć innych bukowińskich malowanych cerkwi została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

W 1488 roku dla tutejszego klasztoru cerkiew ufundował sam Stefan Wielki, budowa trwała zaledwie 111 dni i została zakończona 14 września. Później cały kompleks otoczono murem, co jednak nie uchroniło klasztoru przed najazdami, między innymi w 1653, gdy zarówno klasztor Voroneţ jak i Humor zostały splądrowane przez Kozaków, na których czele stał Tymoteusz Chmielnicki, syn Bohdana Chmielnickiego.

Na szczęście mimo burzliwej historii klasztor przetrwał do naszych czasów, a w 1990 roku nawet wrócili do niego mnisi. Dzisiaj jest klasztorem bardzo znanym, a co za tym idzie również bardzo chętnie odwiedzanym przez turystów (nie tylko z Rumunii). Skoro tak, to pod klasztorem nie mogło oczywiście zabraknąć kramów z niezliczonymi ilościami pamiątek.

Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ

Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ (Rumunia)

Najcenniejszą budowlą klasztoru jest malowana Cerkiew św. Jerzego. Legenda głosi, że gdy wojska tureckie zaatakowały Mołdawię Stefan Wielki odwiedził w tutejszym skicie pustelnika Daniela i poprosił go o radę. Po wygranej bitwie2 z Turkami z wdzięczności ufundował monastyr, a w nim cerkiew poświęconą św. Jerzemu, który przyniósł był mu zwycięstwo. Stefan Wielki słynął z tego, że był bardzo pobożny. Podobno ufundował tyle monastyrów, ile bitew wygrał.

Cerkiew monastyru Voroneţ, podobnie jak Cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy, została zbudowana na planie koniczyny i podobnie przykryto ją charakterystycznym dla malowanych cerkwi szerokim, krytym gontem dachem, który chroni bezcenne malowidła przed deszczem. Jednak w przeciwieństwie do opisywanej wyżej, nawę cerkwi w Worońcu zwieńczono wieżą.

Monastyr Voronet (Rumunia)Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ (Rumunia)Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ (Rumunia)

Malowidła wewnątrz pochodzą z dwóch różnych okresów. Piękne freski zdobiące nawę i absydy świątyni zostały namalowane w roku 1496. Ze sklepienia latarni na świat spogląda Chrystus Pantokrator (gr. Παντοκρατωρ - Wszechwładca), pod nim w kolejnych kręgach widzimy serafinów, anioły, apostołów i na końcu Ojców Kościoła. Poniżej widać wiele scen z biblii, a także Stefana Wielkiego ofiarowującego świątynie Chrystusowi za pośrednictwem św. Jerzego.

Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ (Rumunia)Monastyr Voronet (Rumunia)Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ (Rumunia)Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ (Rumunia)Monastyr Voronet (Rumunia)
Monastyr Voronet (Rumunia)Monastyr Voronet (Rumunia)Monastyr Voronet (Rumunia)

W 1547 dobudowano przedsionek oraz pomalowano przednawie, przedsionek i ściany zewnętrzne. Poza najbardziej narażoną ścianą północną większość malowideł jest świetnie zachowana. Do dziś nie rozszyfrowano składu naturalnych farb, których użyto do malowania świątyni, a które okazały się tak trwałe.

Sąd Ostateczny, Voroneţ (Rumunia)Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ (Rumunia)Monastyr Voronet (Rumunia)

Najsławniejsze malowidło ozdabia ścianę zachodnią. Jest to Sąd Ostateczny. Widzimy na nim zmarłych powstających z grobów, a wyżej potępionych Żydów, Saracenów, Turków i Katolików. Na tronie siedzi Duch Święty, a nad nim Jezus Chrystus u którego stóp wypływa rzeka piekielna do której strącani są grzesznicy. Najwyżej, na niebie, znajdują się personifikacje dwunastu gwiazdozbiorów, a w centralnym miejscu sam Bóg. Z boku widać anioły, które zwijają niebo - świat się kończy.

Na ścianie południowej widzimy sceny z życia świętego Mikołaja i świętego Jana Nowego z Suczawy. Po lewej stronie od drzwi stoją obok siebie pustelnik Daniel (który założył tu pierwszy skit) i Grzegorz Roșca - metropolita mołdawski, który w 1547 roku ufundował polichromię i dobudowanie przedsionka, w którym został później pochowany. Dalej na lewo widać jak patron świątyni - święty Jerzy - zabija smoka. Na zewnętrznym murze przednawia widać ilustrację drzewa Jessego, z dwóch stron obramowaną wizerunkami sześciu starożytnych filozofów. Na absydach namalowana jest hierarchia niebiańska i ziemska. Jak już pisałem malowidła na ścianie północnej są mocno wyblakłe i niewiele na nich widać.

Witold Wieszczek
  1. W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich wieś występuje pod nazwą Humora.

  2. Zastanawiałem się o jakiej bitwie może być mowa. O bitwie pod Vaslui, w której Stefan Wielki 10 stycznia 1475 pokonał był trzykrotnie silniejszą armię Turków dowodzonych przez Sulejmana Paszę? Wielkie, zauważone w całej Europie, zwycięstwo z rosnącą Turecką potęgą byłoby dobrym powodem by Bogu podziękować. Jednak dziwi mnie spora rozbieżność dat, bowiem budowę cerkwi rozpoczęto dopiero 13 lat później, kiedy Stefan Wielki stracił już na rzecz Turków sporo ziem i nawet utrzymanie tronu Mołdawii wymagało od niego wiele wysiłku. Może więc to tylko legenda?

Załóż wątek dotyczący tego tekstu na forum

Rumunia - przewodnik:

Satu Mare / Satmar (Rumunia) - przewodnik (52 zdjęcia)Săpânţa - Wesoły cmentarz (Rumunia) – przewodnik (35 zdjęć)Bârsana, Marmarosz / Maramureş (Rumunia) - przewodnik (48 zdjęć)Humor / Mănăstirea Humorului i Woroniec / Voroneţ (Rumunia) - przewodnik (32 zdjęcia)Arbore i Klasztor Suczewica / Mănăstirea Suceviţa (Rumunia) – przewodnik (43 zdjęcia)Kaczyka / Cacica (Rumunia) – przewodnik (21 zdjęć)Vama Veche (Rumunia) - przewodnik (94 zdjęcia)Braszów / Braşov (Rumunia) – przewodnik (68 zdjęć)Curtea de Argeş (Rumunia) – przewodnik (31 zdjęć)Szosa Transfogaraska / Transfăgărăşan (Rumunia) – przewodnik (68 zdjęć)Sybin / Sibiu / Hermannstadt (Rumunia) – przewodnik (86 zdjęć)Hunedoara / Vajdahunyad (Rumunia) - przewodnik (57 zdjęć)Jaskinia Niedźwiedzia / Peştera Urşilor (Rumunia) – przewodnik (29 zdjęć)Ştefan Hruşcă – kolędnik z SiedmiogroduSyhot Marmaroski / Sighetu Marmaţiei (Rumunia) – przewodnik (9 zdjęć)Kościoły Obronne Siedmiogrodu (Rumunia) – przewodnik (25 zdjęć)Rimetea / Torocko pod Szeklerską Skałą (Rumunia) – przewodnik (21 zdjęć)Konstanca / Constanța (Rumunia) – przewodnik (22 zdjęcia)Sigiszoara / Sighișoara (Rumunia) – przewodnik (28 zdjęć)Pogranicze Sybina / Mărginimea Sibiului (Rumunia) – przewodnik (41 zdjęć)Wąwóz Galbeny / Cheile Galbenei (Rumunia) – przewodnik (23 zdjęcia)Twierdza Ponoru / Cetatile Ponorului (Rumunia) – przewodnik (19 zdjęć)Płaskowyż Padisz / Padiș (Rumunia) – przewodnik (52 zdjęcia)Wąwóz Râmeț / Cheile Râmețului (Rumunia) – przewodnik (29 zdjęć)Góry Fogaraskie – wokół jeziora Bâlea (Rumunia) – przewodnik (24 zdjęcia)
Najpopularniejsze Podróże małe i dużeAlbania, najczęściej zadawane pytania – przewodnikKsamil / Εξαμίλια (Albania) – Raj na ziemi – przewodnikHammamet (الحمامات) / Yasmine / Medyna (مدينة) – przewodnikKłodzko i Kotlina KłodzkaKruja / Krujë (Albania) - przewodnik
Najwyżej oceniane Podróże małe i dużePalenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Rzeżuchy – Mały Staw – Kozi Wierch (Tatry) – przewodnikKarpacz – Schronisko Nad Łomniczką – Śnieżka (Karkonosze) – przewodnikSarajewo / Sarajevo (Bośnia i Hercegowina) – przewodnikCieszyn (Polska) – przewodnikParagwaj – południowoamerykańska niespodzianka
PrzewodnikiAlbaniaNepalPolskaRumunia
Najpopularniejsze zdjęcie w dzialePlaża w Ksamil (Albania)Najwyżej oceniane:Nad Morskim Okiem (Tatry)
Oceń zamieszczony obok artykuł.(Uwaga! Warto wcześniej się zalogować ponieważ głosy zarejestrowanych czytelników mają większą wagę.)
Login (jak do forum): Hasło (jak do forum): zapamiętaj mnie

Komentarze do zdjęć:

Klasztor Woroniec / Mănăstirea Voroneţ (Rumunia)

Natka: piękne

Minister kazał, więc uprzejmie informujemy, że nasze strony wykorzystują pliki cookies (ciasteczka) i inne dziwne technologie m.in. w celach statystycznych. Jeśli Ci to przeszkadza, możesz je zablokować, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w artykule: Pliki cookies (ciasteczka) i podobne technologie.