zapraszamy do współpracy
Zapraszamy do współpracy
Muzycznie - czyli co nam w duszy gra > Rumunia - przewodnik

Ştefan Hruşcă – kolędnik z Siedmiogrodu

Cały rok czekam na moment, kiedy można wreszcie włączyć magiczne kolędy Ştefana Hruşci1. Dla Polaka nie brzmią one jak kolędy, bardziej jak ludowe, rytmiczne, góralskie przyśpiewki. Posłuchajcie:

Aby wyświetlić obiekt zainstaluj wtyczkę: Adobe Flash Player

Połowa listopada, ciepły wieczór. W sali Domu Kultury, pośród betonowego kompleksu postawionego w Satu Mare na życzenie dyktatora Rumunii Nicolae Cauşescu, zbiera się tłum. Patrząc na estetykę sali rzeczywiście można się poczuć jak w głębokim komunizmie. Do tego jest tu zimniej niż na dworze. Na scenie dekoracja świąteczna, wielka choinka ociepla swoim widokiem betonowe, socrealistyczne ornamenty. Powoli gasną światła i wychodzi na scenę artysta z gitarą, w białej koszuli o ludowym kroju i w czarnych spodniach. Jest bardzo wysoki, szczupły, a długie siwe włosy i wyraziste rysy twarzy nadają mu wygląd barda. Zaczyna śpiewać w rytm bębnów i grzechotek. Ma mocny, dźwięczny głos górala, jasne spojrzenie i uśmiech, który pozwala zapomnieć o braku ogrzewania.

Ştefan Hruşcă urodził się 53 lata temu w Maramureşu. Jest to kraina geograficzna i etnograficzna w północnej Rumunii, kraina gór, lasów, tradycyjnych drewnianych domów, starych cerkwi i szczególnych ludzi. Mieszkańcy tego regionu są jak nasi górale – mocni, przywiązani do tradycji, kochający ciężką pracę, ale też muzykę i zabawę. Kto wybierze się w te strony i zajrzy do Maramureşu w niedzielę, zobaczy tłumy starych ale i całkiem młodych ludzi ubranych w tradycyjne stroje i zmierzających do cerkwi.

Talent Ştefana Hruşci został odkryty w 1981 roku przez Adriana Păunescu, poetę, prozaika, legendę i moralny autorytet Rumunów o wolnych duszach, ale żyjących w komunistycznym reżimie. Păunescu od lat 70. do połowy lat 80. organizował wielkie koncerty, na których występowali młodzi artyści. Często był to dla nich pierwszy występ w życiu. To właśnie tam zaczynali bardzo sławni później muzycy. Koncerty te były fenomenem. Każdy, kto choć trochę zna historię Rumunii, zdaje sobie sprawę, jaki duch panował wtedy w tym kraju. Było to państwo policyjne. Władze nieprędko zdały sobie sprawę, że pozwoliły na coś, co dla każdego reżimu jest niebezpieczne – na zgromadzenie ludzi spragnionych wolności i na przepływ wolnej myśli. Dopiero po ponad tysiącu koncertów zostały one zakazane. Ale ziarno zostało zasiane i na pewno nie jest przesadą twierdzenie, że wywarły one pewien wpływ na wybuch rewolucji w tym kraju w 1989 roku.

Adrian Păunescu zmarł w listopadzie tego roku. Był mentorem, a sądząc ze wzruszenia, z jakim w czasie koncertu mówił o nim Ştefan Hruşcă, także jego przyjacielem. Część koncertu została poświęcona właśnie jemu. Artysta zaśpiewał kilka pięknych i nostalgicznych ballad z tekstami zmarłego poety:

Aby wyświetlić obiekt zainstaluj wtyczkę: Adobe Flash Player

Jest to pieśń miłosna muzyka, który przychodzi na ślub swojej byłej ukochanej.

Aby wyświetlić obiekt zainstaluj wtyczkę: Adobe Flash Player

To jedna z najbardziej znanych i wzruszających ballad artysty pt. „Modlitwa za rodziców”

Wracając do kolęd, w znacznej części są to tak naprawdę pieśni kolędnicze, z którymi Rumuni w czasie Wigilii odwiedzają sąsiadów i znajomych. Mówią one o tym, by gospodarz wpuścił do domu kolędników, sugerują, czym powinien ich poczęstować oraz wyraźnie wskazują co grozi tym, którzy odmówią gościny. Hruşcă na swoim koncercie zaśpiewał także taką, która wyraża zniecierpliwienie postem. Jej bohater nie może się doczekać, kiedy już wreszcie miną święta i będzie mógł poślubić swoją ukochaną. Te, w których pojawia się motyw narodzenia Jezusa, są często kołysankami. Zdarzają się także dość często kolędy o całkiem innej tematyce. Na przykład „Kolęda jelenia” opisuje polowanie na to piękne zwierzę:

Aby wyświetlić obiekt zainstaluj wtyczkę: Adobe Flash Player

Ştefan Hruşcă jest postacią bardzo znaną w Rumunii. Od 1991 roku mieszka w Kanadzie, ale co roku przed świętami pojawia się ze swoim tournee w Rumunii. W ciągu trochę więcej niż miesiąca daje wtedy ponad 30 koncertów. Odwiedza też Italię, gdzie mieszka i pracuje wielu jego rodaków. Koncertuje również w Kanadzie, która jest dla Rumunów jednym z głównych celów emigracji.

Jego koncerty są jak łyk świeżego górskiego powietrza. Można zamknąć oczy i zobaczyć ośnieżone Karpaty i kolędników w haftowanych koszulach, kamizelkach czy szubach i futrzanych czapkach, jak z bębnami krążą pośród drewnianych, misternie rzeźbionych chat. Być może warto, by do listy swoich miejsc koncertowania włączył kiedyś Ştefan Hruşcă także Polskę? Nic bardziej nie łączy ludzi niż żywa muzyka, a kolędnik z Siedmiogrodu mógłby stać się jednym z najlepszych ambasadorów swojego kraju.

Stefan HruşcăStefan Hruşcă
Joanna Suciu
  1. Ştefan Hruşcă, czytaj: Sztefan Hruszka.

Załóż wątek dotyczący tego tekstu na forum

Rumunia - przewodnik:

Satu Mare / Satmar (Rumunia) - przewodnik (52 zdjęcia)Săpânţa - Wesoły cmentarz (Rumunia) – przewodnik (35 zdjęć)Bârsana, Marmarosz / Maramureş (Rumunia) - przewodnik (48 zdjęć)Humor / Mănăstirea Humorului i Woroniec / Voroneţ (Rumunia) - przewodnik (32 zdjęcia)Arbore i Klasztor Suczewica / Mănăstirea Suceviţa (Rumunia) – przewodnik (43 zdjęcia)Kaczyka / Cacica (Rumunia) – przewodnik (21 zdjęć)Vama Veche (Rumunia) - przewodnik (94 zdjęcia)Braszów / Braşov (Rumunia) – przewodnik (68 zdjęć)Curtea de Argeş (Rumunia) – przewodnik (31 zdjęć)Szosa Transfogaraska / Transfăgărăşan (Rumunia) – przewodnik (68 zdjęć)Sybin / Sibiu / Hermannstadt (Rumunia) – przewodnik (86 zdjęć)Hunedoara / Vajdahunyad (Rumunia) - przewodnik (57 zdjęć)Jaskinia Niedźwiedzia / Peştera Urşilor (Rumunia) – przewodnik (29 zdjęć)Ştefan Hruşcă – kolędnik z SiedmiogroduSyhot Marmaroski / Sighetu Marmaţiei (Rumunia) – przewodnik (9 zdjęć)Kościoły Obronne Siedmiogrodu (Rumunia) – przewodnik (25 zdjęć)Rimetea / Torocko pod Szeklerską Skałą (Rumunia) – przewodnik (21 zdjęć)Konstanca / Constanța (Rumunia) – przewodnik (22 zdjęcia)Sigiszoara / Sighișoara (Rumunia) – przewodnik (28 zdjęć)Pogranicze Sybina / Mărginimea Sibiului (Rumunia) – przewodnik (41 zdjęć)Wąwóz Galbeny / Cheile Galbenei (Rumunia) – przewodnik (23 zdjęcia)Twierdza Ponoru / Cetatile Ponorului (Rumunia) – przewodnik (19 zdjęć)Płaskowyż Padisz / Padiș (Rumunia) – przewodnik (52 zdjęcia)Wąwóz Râmeț / Cheile Râmețului (Rumunia) – przewodnik (29 zdjęć)Góry Fogaraskie – wokół jeziora Bâlea (Rumunia) – przewodnik (24 zdjęcia)
Najpopularniejsze Muzycznie - czyli co nam w duszy graGod's Property w Chrzcicielu, Tychy, 26 kwietnia 2008Rawa Leśniczówka Blues, czyli FREE LIVE MUSICRenata Przemyk Akustik Trio w Miejskim Centrum Kultury w TychachLeśna Rawa Anno Domini 200925 lat Leśniczówki (dzień 3) – Jan Skrzek i przyjaciele
Najwyżej oceniane Muzycznie - czyli co nam w duszy graPiętnasty Koncert Świąteczny, Leśniczówka 2016Sepultura – trzy dekady legendyTrzynasty Koncert Świąteczny, Leśniczówka 20144 Szmery na 20. urodzinach CreeCiule, czyli cza się uczyć inkszych jynzyków – Janek Gałach podbija Londyn
PrzewodnikiAlbaniaNepalPolskaRumunia
Najpopularniejsze zdjęcie w dzialeMartyna JakubowiczNajwyżej oceniane:Eluveitie
Oceń zamieszczony obok artykuł.(Uwaga! Warto wcześniej się zalogować ponieważ głosy zarejestrowanych czytelników mają większą wagę.)
Login (jak do forum): Hasło (jak do forum): zapamiętaj mnie
Minister kazał, więc uprzejmie informujemy, że nasze strony wykorzystują pliki cookies (ciasteczka) i inne dziwne technologie m.in. w celach statystycznych. Jeśli Ci to przeszkadza, możesz je zablokować, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w artykule: Pliki cookies (ciasteczka) i podobne technologie.