zapraszamy do współpracy
Zapraszamy do współpracy
Podróże małe i duże > Rumunia - przewodnik

Kościoły Obronne Siedmiogrodu (Rumunia) – przewodnik

Kościół obronny Viscri (Rumunia)Widok z murów Viscri (Rumunia)

Kościoły Obronne Siedmiogrodu1 (rum. Biserica Evangelica Fortificata) są unikatem na skalę światową. Ich historia sięga XII wieku. Stanowią przykład imponującego rozwoju społecznego, niespotykanego nigdzie indziej w okresie średniowiecza.

UWAGA! Wszystkich, którzy odwiedzali Rumunię albo planują w najbliższym czasie się do tego kraju wybrać, serdecznie zapraszam do współtworzenia tego przewodnika. Można w tej sprawie pisać na adres redakcji redakcja@libertas.pl.

Historia

W XII wieku węgierski król Geza II przydzielił niemieckim kolonistom (Sasom) południową część Transylwanii2, żyzny płaskowyż otoczony przez Karpaty, którego ci w zamian za to mieli bronić i który zobowiązali się rozwijać.

W 1224 roku król Andrzej II nadał kolonistom specjalne prawa i przywileje (dokument zwany Złotym Listem Wolności), które zapewniały Sasom autonomię. Fakt ten znacząco przyczynił się do rozwoju ziem przez nich zajmowanych.

Mieszkańcy uprawiali rolę i budowali kościoły, którym – w obliczu zagrożenia tureckiego – nadawali formę twierdz. Rozwijał się także handel.

Podczas inwazji otomańskich (pierwsza nastąpiła w 1395 roku) ludność wsi znajdowała schronienie w kościele, który miał postać grodu otoczonego pierścieniem (lub kilkoma pierścieniami) murów obronnych3.

Widok na saską wieś Vallea Villor (Rumunia)Wnętrze kościola Valea Villor (Rumunia)
Więźba dachowa ValeaVillor (Rumunia)Dziedziniec kościoła ValeaVillor (Rumunia)Mury obronne Biertan (Rumunia)Wieża obronna Viscri (Rumunia)Mury obronne Viscri (Rumunia)Mury i wieża Viscri (Rumunia)

Co się dzieje z kościołami dzisiaj?

Sklep z rękodziełem Viscri (Rumunia)Bramy saskie Viscri (Rumunia)

Ponad 40 budowli przetrwało do naszych czasów. Są one w różnym stanie. Niektóre, będąc perełkami architektury obronnej i nie tylko, zostały wpisane na Listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO.

Kościoły znajdują się w saskich wioskach, w których do 1989 r. większość mieszkańców była niemieckojęzyczna. Po 1989 roku rozpoczęła się masowa emigracja rumuńskich Niemców do Niemiec, a saskie wsie straciły w większości swój dawny charakter. Nieliczni Niemcy, którzy pozostali, opiekują się teraz kościołami i dają świadectwo świetności historii tych ziem.

Saskie domy wyróżniają się charakterystyczną architekturą, a saską wioskę można bez trudu rozpoznać po układzie ulic i domów.

Dlaczego warto zobaczyć kościoły obronne?

Prowadnice kraty bramnej Biertan (Rumunia)

Kiedy zwiedzamy biserica fortificata (‘kościół fortyfikowany’), uderzają dbałość o szczegóły, porządek, skromność, a zarazem duma, pomysłowość budowniczych, trudne do opisania słowami smaczki, które czynią to miejsce wyjątkowym.

To nie są twierdze i wielkie zamczyska straszące wrażeniem nieodpartej budowli. Choć fakt, że przetrwały, jest niezaprzeczalnym dowodem geniuszu ich konstruktorów.

Są to pełne uroku świątynie, przypominające zamki, otoczone murami, ale pełne lekkości, której nadają im drewniane wykończenia wież.

Większość kościołów umiejscowiona jest w bajkowej scenerii zielonych wzgórz lub sennych wiosek. Dojazd drogą szutrową bądź asfaltową, ale krętą, wymaga od zwiedzającego dostosowania prędkości do charakteru miejsca, które wkrótce zobaczy.

Niektórzy przyjeżdżają na rowerze, a niektórzy przychodzą pieszo. I tak jest moim zdaniem najlepiej. Ponieważ tych miejsc nie można „zaliczać”. Trzeba je kontemplować, tak jak większość rumuńskich skarbów.

Miejsca szczególnie polecane przez autorkę:

Viscri (Weisskirch)

Poidła dla bydła Viscri (Rumunia)Widok z murów Viscri (Rumunia)Cmentarz Viscri (Rumunia)

Wyjątkowo malowniczy kościół, położony na wzgórzu, niedaleko wsi Viscri. Wieś znajduje się pomiędzy Sighisoarą a Braszowem. Aby tam dotrzeć, z drogi E60 skręcamy na południe w miejscowości Bunesti (droga jest częściowo asfaltowa).

We wsi działają przydomowa kawiarnia, sklepy z miodem i wyrobami z wełny; można również zapytać o nocleg. Viscri upodobał sobie brytyjski książę Karol, kupił tam podobno dom.

Valea Villor (Wurmloch)

Wieża kościoła Valea Villor (Rumunia)Dzwon koscielny Valea Villor (Rumunia)Wnętrze kościoła Valea Villor (Rumunia)

Kościół znajduje się w centrum większej wioski. Można tam dojechać dobrą asfaltową drogą. Z drogi nr 14, pomiędzy Sybinem a Mediaszem, skręcamy w Copsa Mica na południe. Można dojść parę kilometrów piechotą od stacji kolejowej. Interesujące i pełne przygód jest wchodzenie na wieżę, podczas którego można podziwiać misterną konstrukcję dachową. Budowlę odwiedza niewielu turystów, więc można oddać się rozmyślaniom i robić sesje zdjęciowe w ciszy i spokoju.

Moszna (Meschen)

Mury obronne Moszna (Rumunia)

Kościół jest położony w centrum wsi Moszna. Jeśli ktoś zna język niemiecki, to może posłuchać ciekawych opowieści przewodniczki o wizycie księcia Karola. Żeby tam się znaleźć, musimy w Mediaszu skręcić w kierunku Agnita. Potem nie wracamy do głównej drogi, tylko odbijamy do Richis i na północ do Biertanu – najbardziej reprezentacyjnego kościoła twierdzy. Droga jest szutrowa i kręta, ale widoki są warte zachodu.

Biertan (Birthalm)

Widok na kościół Biertan (Rumunia)Wieża obronna Biertan (Rumunia)Mury obronne Biertan (Rumunia)

Ogromny ufortyfikowany kościół na wzgórzu, otoczony potrójnym pierścieniem murów. Ze względu na to, że jest obowiązkowym punktem większości wycieczek, warto się tu wybrać wcześnie rano lub po południu. Każdy powinien pójść na spacer wzdłuż murów. Na terenie zabytku znajduje się ciekawa księgarnia.

Ciekawostki

Wieże obronne Biertan (Rumunia)Dziedziniec kościoła Valea villor (Rumunia)

Wieża słoniny (Der Speckturm)

W każdym kościele znajdowała się tak zwana der Speckturm (‘wieża słoniny’), służąca za spiżarnię. Każda rodzina wieszała swoje zapasy mięsa, wędlin i słoniny w wieży. Specjalny system pieczęci chronił zbiory przed kradzieżami. Kiedy zachodziła potrzeba, członkowie rodzin uszczuplali zapasy. Robili to zwykle w niedziele, ponieważ w pozostałe dni tygodnia wieża bywała zamknięta.

Pokój rozwodów

Saskie społeczności próbowały również zapobiegać kłótniom w rodzinie oraz rozwodom. W tym celu wykształciły interesujący system swego rodzaju terapii rodzinnej. Parę, która rozważała rozwód, zamykano na dwa tygodnie w małym pokoju, gdzie było tylko jedno łóżko, jedno naczynie, jedno krzesło, był jeden talerz i tak dalej... Zamykając ich oczekiwano, że jakoś się dogadają...

Najwyraźniej ten system działał, bo rozwodów było bardzo mało.

Joanna Kuklińska
  1. W polskich przewodnikach można też spotkać określenie Kościoły Warowne Siedmiogrodu.

  2. Transylwania (w dosłownym tłumaczeniu – 2 ‘kraina za lasem’, z łac. silva – ‘las’).

  3. Więcej informacji o historii Transylwanii znajdziesz na: www.culture-routes.ro, www.kirchenburgen.ro, www.fortified-churches.com.

Załóż wątek dotyczący tego tekstu na forum

Rumunia - przewodnik:

Satu Mare / Satmar (Rumunia) - przewodnik (52 zdjęcia)Săpânţa - Wesoły cmentarz (Rumunia) – przewodnik (35 zdjęć)Bârsana, Marmarosz / Maramureş (Rumunia) - przewodnik (48 zdjęć)Humor / Mănăstirea Humorului i Woroniec / Voroneţ (Rumunia) - przewodnik (32 zdjęcia)Arbore i Klasztor Suczewica / Mănăstirea Suceviţa (Rumunia) – przewodnik (43 zdjęcia)Kaczyka / Cacica (Rumunia) – przewodnik (21 zdjęć)Vama Veche (Rumunia) - przewodnik (94 zdjęcia)Braszów / Braşov (Rumunia) – przewodnik (68 zdjęć)Curtea de Argeş (Rumunia) – przewodnik (31 zdjęć)Szosa Transfogaraska / Transfăgărăşan (Rumunia) – przewodnik (68 zdjęć)Sybin / Sibiu / Hermannstadt (Rumunia) – przewodnik (86 zdjęć)Hunedoara / Vajdahunyad (Rumunia) - przewodnik (57 zdjęć)Jaskinia Niedźwiedzia / Peştera Urşilor (Rumunia) – przewodnik (29 zdjęć)Ştefan Hruşcă – kolędnik z SiedmiogroduSyhot Marmaroski / Sighetu Marmaţiei (Rumunia) – przewodnik (9 zdjęć)Kościoły Obronne Siedmiogrodu (Rumunia) – przewodnik (25 zdjęć)Rimetea / Torocko pod Szeklerską Skałą (Rumunia) – przewodnik (21 zdjęć)Konstanca / Constanța (Rumunia) – przewodnik (22 zdjęcia)Sigiszoara / Sighișoara (Rumunia) – przewodnik (28 zdjęć)Pogranicze Sybina / Mărginimea Sibiului (Rumunia) – przewodnik (41 zdjęć)Wąwóz Galbeny / Cheile Galbenei (Rumunia) – przewodnik (23 zdjęcia)Twierdza Ponoru / Cetatile Ponorului (Rumunia) – przewodnik (19 zdjęć)Płaskowyż Padisz / Padiș (Rumunia) – przewodnik (52 zdjęcia)Wąwóz Râmeț / Cheile Râmețului (Rumunia) – przewodnik (29 zdjęć)Góry Fogaraskie – wokół jeziora Bâlea (Rumunia) – przewodnik (24 zdjęcia)
Najpopularniejsze Podróże małe i dużeAlbania, najczęściej zadawane pytania – przewodnikKsamil / Εξαμίλια (Albania) – Raj na ziemi – przewodnikHammamet (الحمامات) / Yasmine / Medyna (مدينة) – przewodnikKłodzko i Kotlina KłodzkaKruja / Krujë (Albania) - przewodnik
Najwyżej oceniane Podróże małe i dużePalenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Rzeżuchy – Mały Staw – Kozi Wierch (Tatry) – przewodnikKarpacz – Schronisko Nad Łomniczką – Śnieżka (Karkonosze) – przewodnikSarajewo / Sarajevo (Bośnia i Hercegowina) – przewodnikCieszyn (Polska) – przewodnikParagwaj – południowoamerykańska niespodzianka
PrzewodnikiAlbaniaNepalPolskaRumunia
Najpopularniejsze zdjęcie w dzialePlaża w Ksamil (Albania)Najwyżej oceniane:Kathmandu (Nepal)
Oceń zamieszczony obok artykuł.(Uwaga! Warto wcześniej się zalogować ponieważ głosy zarejestrowanych czytelników mają większą wagę.)
Login (jak do forum): Hasło (jak do forum): zapamiętaj mnie
Minister kazał, więc uprzejmie informujemy, że nasze strony wykorzystują pliki cookies (ciasteczka) i inne dziwne technologie m.in. w celach statystycznych. Jeśli Ci to przeszkadza, możesz je zablokować, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w artykule: Pliki cookies (ciasteczka) i podobne technologie.