zapraszamy do współpracy
Zapraszamy do współpracy
Podróże małe i duże > Rumunia - przewodnik

Bârsana, Marmarosz / Maramureş (Rumunia) - przewodnik

Historia

Cerkiew Ofiarowania Maryi w Świątyni, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)

Bârsana to duża wioska w dolinie Izy, w regionie Marmarosz (Maramureş), ale bârsana to również rasa owiec o długim i gęstym runie. Prawdopodobnie mieszkańcy Bârsany żyli z hodowli tych zwierząt, więc może to stąd wzięła się nazwa ich wioski. Niewykluczone też, że było na odwrót i to rasę owiec nazwano mianem miejscowości gdzie była tak popularna, zaś miejscowość od nazwiska jej właściciela. Jak było dokładnie, tego nie wiemy, wiemy natomiast, że nazwa Bârsana była używana już w średniowieczu, kiedy wioska należała do kniazia Stanisława, syna Stana Bârsana, o czym dowiadujemy się z XIV-wiecznych dokumentów. Prawdopodobnie właśnie wtedy powstał tu prawosławny klasztor, który istniał aż do XVIII wieku, gdy wieś przystąpiła do Unii Brzeskiej. Dziś wioska liczy sobie około 6000 mieszkańców1 i jest bardzo chętnie odwiedzana przez pielgrzymów i turystów, których przyciąga tu mały stary kościółek i nowy, okazały, ale zbudowany w dawnym stylu piękny klasztor.

UWAGA! Wszystkich, którzy odwiedzali Rumunię albo planują w najbliższym czasie się do tego kraju wybrać, serdecznie zapraszam do współtworzenia tego przewodnika. Można w tej sprawie pisać na adres redakcji redakcja@libertas.pl.

Drewniana cerkiew Ofiarowania Maryi w Świątyni

Bârsana (Rumunia)Cerkiew Ofiarowania Maryi w Świątyni, Bârsana (Rumunia)

Bârsana może się pochwalić zabytkiem wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Jest nim bardzo malutka (mniejszej jeszcze nie widziałem), ale piękna, drewniana, marmaroska cerkiew Ofiarowania Maryi w Świątyni. Została zbudowana w roku 1720 jako część tutejszego klasztoru. Około roku 1800 została zamieniona w kościół parafialny i przeniesiona na wzgórze gdzie otoczona uroczym sadem stoi do dnia dzisiejszego.

Świątynia została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO w roku 1999 wraz z siedmioma innymi drewnianymi cerkwiami Marmaroszu. Pozostałe można znaleźć w: Budeşti, Deseşti, Ieud, Plopiş, Poienile Izei, Rogoz i Şurdeşti.

Cerkiew Ofiarowania Maryi w Świątyni, Bârsana (Rumunia)Cerkiew Ofiarowania Maryi w Świątyni, Bârsana (Rumunia)

Kościółek w Bârsanie został zbudowany na planie prostokąta, później dobudowano otwarty portyk zdobionym arkadami, wspartymi na drewnianych kolumnach. Kryty gontem dwupoziomowy dach wieńczy strzelista wieża. Wnętrze zdobią kolorowe, dość dobrze zachowane malowidła na drewnie i płótnie. Namalował je w roku 1806 Toader Hodor z Vişeul de Mijloc. W przedsionku zobaczymy między innymi sceny z Sądu Ostatecznego, a w nawie z Księgi Rodzaju.

Klasztor Bârsana

Po obaleniu reżimu Mikołaja Ceauşescu, a więc stosunkowo niedawno, w Bârsanie wybudowano nowy klasztor. Co ciekawe wybudowano go w stylu starych, marmaroskich kościołów. Wchodząc na teren kompleksu dałem się temu zwieść i byłem przekonany, że zabudowania mają co najmniej 100 lat. Dopiero w trakcie zwiedzania dowiedziałem się, że klasztor został zbudowany dopiero w roku 1994, a więc zaledwie 16 lat temu!

Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Cerkiew Dwunastu Apostołów, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)
Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)
Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)

Pomimo, że budynki są jeszcze bardzo młode i może nie przedstawiają takiej wartości historycznej jak choćby cerkiew Ofiarowania Maryi w Świątyni, to będąc w Bârsanie z pewnością nie można klasztoru ominąć. Na teren kompleksu wchodzimy przez charakterystyczną, zwieńczoną wysoką wieżą bramę, w której płacimy za wstęp. Osoby w krótkich spodniach czy spódnicach mogą pożyczyć długie chusty by się przepasać, nie wypada bowiem wchodzić tutaj z gołymi kolanami i ramionami. W bramie kupimy również ikony, bransoletki i inne pamiątki.

Cerkiew Dwunastu Apostołów, Bârsana (Rumunia)Cerkiew Dwunastu Apostołów, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)

Za bramą po prawej stronie zobaczymy klasztorną cerkiew Dwunastu Apostołów. Jej strzelista wieża mierzy 56 metrów wysokości i jest najwyższa w regionie. Jeśli dobrze zrozumiałem przewodnika, który oprowadzał akurat jakąś grupę, to budowniczowie świątyni nie użyli ani jednego gwoździa, stosowali tylko tradycyjne metody. Na przeciwko cerkwi stoi piękna, przykryta dość oryginalnym, pofalowanym dachem, altana osłaniająca studnię. Dalej zobaczymy zabudowania mieszkalne i gospodarcze, a między nimi wyłożone kamieniem alejki i mnóstwo kwiatów.

Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Prawosławny kompleks klasztorny, Bârsana (Rumunia)Bârsana (Rumunia)

Muzeum

Klasztorne muzeum etnograficzne, Bârsana (Rumunia)Klasztorne muzeum etnograficzne, Bârsana (Rumunia)Klasztorne muzeum etnograficzne, Bârsana (Rumunia)

Na terenie klasztoru urządzono również bardzo ciekawe muzeum etnograficzne. Na trzech kondygnacjach, w bardzo przyjemnych, drewnianych wnętrzach, możemy podziwiać stare ikony, dawne stroje i narzędzia. Koniecznie trzeba do muzeum zajrzeć. Opłata za wstęp jest symboliczna.

Marmarosz / Maramureş / Maramuresz / Мармарощина

Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)

Marmarosz, po rumuńsku Maramureş (Maramuresz), to kraina na granicy Ukrainy i Rumunii, częściowo na terenie Karpat Wschodnich, które zapraszają swoim urokiem do pieszych, górskich wędrówek. Niestety, spacery po górach musieliśmy sobie odpuścić ze względu na ograniczenia czasowe i podróżującego z nami dwulatka. Oglądaliśmy więc Marmarosz tylko z okna samochodu i obiecywaliśmy sobie, że jeszcze tu kiedyś wrócimy specjalnie po to, by zapuścić się na tutejsze szlaki.

Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)Jedziemy przez Marmarosz (Rumunia)
Babcia i WnuczkaArbuzy
Brama marmaroska, Bârsana (Rumunia)Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)

Przejeżdżając przez ten region widzieliśmy stragany z dosłownie kopami arbuzów, mijaliśmy babuleńki, dziewczęta i chłopców sprzedających przy drodze palinkę lub świeże owoce. Zerkaliśmy w biegu na okazałe, czasem misternie rzeźbione, charakterystyczne marmaroskie bramy. Momentami przeklinaliśmy fatalne odcinki drogi tego jednego z biedniejszych rejonów Rumunii. Gdyby nie brak czasu drogi by nam pewnie nie przeszkadzały, ot, lokalny koloryt wymuszający prędkość 10-20 km/h. Niestety dla nas oznaczały one więcej czasu spędzonego w samochodzie, a mniej na przechadzanie się między nagrobkami Wesołego Cmentarza w Săpâncie czy choćby na opisywany przed chwilą spacer po kompleksie klasztornym w Bârsanie. Po raz kolejny potwierdza się stara prawda, że można podróżować bez pieniędzy, bez mapy, bez planu, ale warunkiem niezbędnym jest czas, dużo czasu! W pośpiechu zbyt wiele nam umyka.

Przełęcz Przysłop / Pasul Prislop (1416 m. n.p.m.)

Marmarosz / Maramuresz (Rumunia)Przełęcz Przysłop / Pasul Prislop (Rumunia)

Dojeżdżamy do Przełęczy Przysłop (rum. Pasul Prislop), która rozdziela Marmarosz od Bukowiny i Góry Marmaroskie od Gór Rodniańskich. Na przełęczy stoi murowana cerkiew, schronisko i szereg budek z pamiątkami. Ponoć roztacza się stąd również piękny widok... niestety, akurat wtedy zaskoczył nas deszcz i chmury. W sumie deszcz towarzyszył nam tego dnia przez około godzinę i nie licząc kilkuminutowego deszczyku podczas pobytu nad morzem, były to jedyne opady jakich w ciągu dwóch tygodniu pobytu w Rumunii doświadczyliśmy.

Cyganie

Obóz cygański
Obóz cygańskiObóz cygański

Pokutuje u nas pogląd, że Rumuni i Romowie, czyli Cyganie, to to samo, a spotykanych na ulicy ludzi o śniadych cerach często bierzemy za przybyszów z Rumunii budując sobie na tej podstawie obraz mieszkańców tego kraju. Tymczasem procentowo Cyganów w Rumunii jest mniej (2,5%) niż choćby na bliższej nam Słowacji (10%), a Rumuni wyglądają w zasadzie dokładnie tak samo jak my. Gdy byliśmy w Albanii ludzie zagadywali nas po angielsku, niemiecku lub włosku, czyli zanim jeszcze zdążyliśmy wypowiedzieć słowo byliśmy rozpoznawani jako przybysze. W Rumunii póki się nie odezwaliśmy wszyscy brali nas za tubylców - poza językiem i rejestracją samochodu właściwie nic nas nie wyróżniało.

Po drodze przez Bukowinę wypatrzyliśmy nad rzeką jeden obóz Romów. Nie mogliśmy się oprzeć, zwolniliśmy i wyciągnęliśmy aparat żeby zrobić kilka zdjęć. Nagle przed maską samochodu wyrósł nam mieszkający zapewne w fotografowanym obozie Cygan. Na chwilę ulegliśmy stereotypom i zaczęliśmy się martwić, że zaraz może dojść do jakiejś nieprzyjemnej sytuacji. Tymczasem człowiek ów tylko grzecznie się do nas uśmiechnął (pokazując szeroki, złoty uśmiech) i pomachał ręką. Pojechaliśmy dalej swoją drogą.

Bukowina (Rumunia)Bukowina (Rumunia)Bukowina (Rumunia)KrowaGłośna reklama
Witold Wieszczek
  1. W roku 2002 Bârsana miała 6352 mieszkańców, 86.7% prawosławnych, 7.8% grekokatolików i and 3.1% zielonoświątkowców.

Źródła:

  1. http://www.romanianmonasteries.org/ro/maramures/barsana

Załóż wątek dotyczący tego tekstu na forum

Rumunia - przewodnik:

Satu Mare / Satmar (Rumunia) - przewodnik (52 zdjęcia)Săpânţa - Wesoły cmentarz (Rumunia) – przewodnik (35 zdjęć)Bârsana, Marmarosz / Maramureş (Rumunia) - przewodnik (48 zdjęć)Humor / Mănăstirea Humorului i Woroniec / Voroneţ (Rumunia) - przewodnik (32 zdjęcia)Arbore i Klasztor Suczewica / Mănăstirea Suceviţa (Rumunia) – przewodnik (43 zdjęcia)Kaczyka / Cacica (Rumunia) – przewodnik (21 zdjęć)Vama Veche (Rumunia) - przewodnik (94 zdjęcia)Braszów / Braşov (Rumunia) – przewodnik (68 zdjęć)Curtea de Argeş (Rumunia) – przewodnik (31 zdjęć)Szosa Transfogaraska / Transfăgărăşan (Rumunia) – przewodnik (68 zdjęć)Sybin / Sibiu / Hermannstadt (Rumunia) – przewodnik (86 zdjęć)Hunedoara / Vajdahunyad (Rumunia) - przewodnik (57 zdjęć)Jaskinia Niedźwiedzia / Peştera Urşilor (Rumunia) – przewodnik (29 zdjęć)Ştefan Hruşcă – kolędnik z SiedmiogroduSyhot Marmaroski / Sighetu Marmaţiei (Rumunia) – przewodnik (9 zdjęć)Kościoły Obronne Siedmiogrodu (Rumunia) – przewodnik (25 zdjęć)Rimetea / Torocko pod Szeklerską Skałą (Rumunia) – przewodnik (21 zdjęć)Konstanca / Constanța (Rumunia) – przewodnik (22 zdjęcia)Sigiszoara / Sighișoara (Rumunia) – przewodnik (28 zdjęć)Pogranicze Sybina / Mărginimea Sibiului (Rumunia) – przewodnik (41 zdjęć)Wąwóz Galbeny / Cheile Galbenei (Rumunia) – przewodnik (23 zdjęcia)Twierdza Ponoru / Cetatile Ponorului (Rumunia) – przewodnik (19 zdjęć)Płaskowyż Padisz / Padiș (Rumunia) – przewodnik (52 zdjęcia)Wąwóz Râmeț / Cheile Râmețului (Rumunia) – przewodnik (29 zdjęć)Góry Fogaraskie – wokół jeziora Bâlea (Rumunia) – przewodnik (24 zdjęcia)
Najpopularniejsze Podróże małe i dużeAlbania, najczęściej zadawane pytania – przewodnikKsamil / Εξαμίλια (Albania) – Raj na ziemi – przewodnikHammamet (الحمامات) / Yasmine / Medyna (مدينة) – przewodnikKłodzko i Kotlina KłodzkaKruja / Krujë (Albania) - przewodnik
Najwyżej oceniane Podróże małe i dużeKrzywy zaolziański Kościół św. Piotra z Alkantary, Karwina (Czechy)Łysa Góra (Góry Świętokrzyskie)Karnawał w OsloPalenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Rzeżuchy – Mały Staw – Kozi Wierch (Tatry) – przewodnikKarpacz – Schronisko Nad Łomniczką – Śnieżka (Karkonosze) – przewodnik
PrzewodnikiAlbaniaNepalPolskaRumunia
Najpopularniejsze zdjęcie w dzialePlaża w Ksamil (Albania)Najwyżej oceniane:Sandomierz
Oceń zamieszczony obok artykuł.(Uwaga! Warto wcześniej się zalogować ponieważ głosy zarejestrowanych czytelników mają większą wagę.)
Login (jak do forum): Hasło (jak do forum): zapamiętaj mnie
Minister kazał, więc uprzejmie informujemy, że nasze strony wykorzystują pliki cookies (ciasteczka) i inne dziwne technologie m.in. w celach statystycznych. Jeśli Ci to przeszkadza, możesz je zablokować, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w artykule: Pliki cookies (ciasteczka) i podobne technologie.