zapraszamy do współpracy
Zapraszamy do współpracy
Podróże małe i duże > Nepal – przewodnik

Swajambhunath / Swayambhunath / स्वयम्भूनाथ स्तुप, Katmandu (Nepal) – przewodnik

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)
Widok ze szczytu Swayambhunath na Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Swajambhunath / Swayambhunath (स्वयम्भूनाथ स्तुप), zwany czasem również Świątynią Małp (Monkey Temple), jest jednym z najstarszych miejsc kultu religijnego w Nepalu. Ten duży zespół hinduistycznych i buddyjskich obiektów sakralnych zlokalizowany jest około trzech kilometrów na zachód od centrum Katmandu, na szczycie wzgórza wyraźnie wyrastającego ponad resztę okolicy. Przy dobrej pogodzie rozciąga się stąd ciekawy widok na całe miasto i część okalającej go doliny, a w oddali dojrzeć można podobno białe ściany Himalajów.

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Władcy Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

UWAGA! Wszystkich, którzy odwiedzali Nepal albo planują w najbliższym czasie się do tego kraju wybrać, serdecznie zapraszamy do współtworzenia tego przewodnika. Można w tej sprawie pisać na adres redakcji redakcja@libertas.pl.

Historia

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Flagi modlitewne nad Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

To Adi-Budda, Sam Samoistny wybrał to miejsce. Wówczas góry otaczały wodę. Dolinę wypełniało Jezioro Węży. W epoce Satjajuga, w Złotym Wieku, Wispaśji Budda, idący z miasta Bandhumati, rzucił tu nasienie lotosu. Z wody wyłonił się kwiat, a nad nim ukazał się błękitny płomień. Przybyły z wielkich Chin bodhisattwa Mańdżuśri ognistym mieczem rozciął góry Hmasikap w Czobhar i odpłynęły wody z nurtem Bagmati do wielkiej rzeki Ganga. Uczniowie Mańdżuśrego wznieśli tu miasto Mańdżupatan. Bodhisattwa królem ustanowił Dharmakarę, a sam wrócił do Chin. W epoce Tretajuga król Praczanda Dewa okrył kwiat stupą.1

Wedle innej legendy, gdy bodhisattwa Mańdżuśri osuszył dolinę, kwiat lotosu miał osiąść na wzgórzu i sam magicznie przemienić się w stupę. Swayambhu – samoistny, samoprzejawiający, stworzony z własnej woli – odnosiłoby się zatem nie tylko do Buddy, ale również do samej stupy.

Niektóre źródła podają, że budowę pierwszej, zniszczonej później świątyni, miał zlecić cesarz Aśoka, który odwiedził był wzgórze w III wieku p.n.e.. Natomiast najstarsza odnaleziona inskrypcja pochodzi z około 460 r. n.e. i mówi o ufundowaniu klasztoru przez króla Mānadevę z dynastii Surjawansia.

W 1346 roku stupa została zniszczona przez oddziały sułtana Shams ud-dina Ilgas z Bengalu, a w roku 1372 odbudowana w formie zbliżonej do dzisiejszej. Oczywiście na tym się nie skończyło i kompleks rozbudowywany jest do dziś. Co ciekawe, pomimo buddyjskiego charakteru tego miejsca, także przez hinduistów. Duży wkład w dzisiejszy wygląd miał na przykład chyba najsławniejszy król Katmandu – Pratap Malla – za którego panowania powstała duża część Pałacu Królewskiego i zabytków skupionych w okolicy Durbar Square. Wybudował on drogę łączącą centrum Katmandu ze Swayambhunath, most na rzece znajdującej się po drodze, schody prowadzące na wzgórze i dwie Śikhary obok stupy.

Zwiedzanie

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Do Swayambhunath najlepiej wybrać się rano jeszcze zanim przybędą tu rzesze turystów. Jeśli chcemy poobserwować pielgrzymów, to najlepiej będzie przyjść tutaj w sobotę, gdy Nepalczycy mają dzień wolny od pracy.

Od wschodu na wzgórze prowadzi około 365 kamiennych schodów. Przechodzimy przez kolorową bramę i wspinamy się powoli, mijając po drodze mniejsze stupy, polichromowane posągi buddów i obszarpanych żebraków. Zaraz za schodami, na piedestale na którym wyrzeźbiono 12 zwierząt kalendarza tybetańskiego (zająca, smoka, węża, konia, owcę, małpę, ptaka, psa, świnię, mysz, woła i tygrysa), spoczywa Wadźra2 – symbol męskiej siły – a nieco dalej dzwon – symbol kobiecej mądrości. Zaraz obok leniwie leżą dwa lwy strzegące wejścia na teren kompleksu. Lwy całkiem niegroźne, kamienne, zdają się naszym przybyciem nie przejmować, co innego zupełnie realny strażnik sprawdzający bilety, które jako turyści musimy wykupić w kasie za 200 rupii.

Już w trakcie wspinaczki na wzgórze rzuca się nam w oczy charakterystyczny element krajobrazu Swayambhunath, a mianowicie niezliczone chorągiewki modlitewne, zdające się czasem wręcz przysłaniać niebo oraz zamieszkujące tutaj niezliczone małpy, które wedle legendy miały powstać ze wszy, które bodhisattwa strącał tu ze swojej głowy.

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Stupa Swajambhu / Swayambhu

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Przed nami znajduje się główna stupa wzgórza. Obchodząc ją zgodnie z kierunkiem biegu słońca, wprawiamy w ruch umieszczone dookoła młynki modlitewne uwalniając do nieba modlitwę: Oṃ Maṇi-Padme Hūṃ – Bądź pozdrowiony, klejnocie w kwiecie lotosu. Po drodze mijamy pięć kaplic poświęconych pięciu wcieleniom Buddy. Poszczególne elementy stupy mają swoje znaczenie symboliczne: kwadratowa podstawa symbolizuje ziemię, kopiec wodę, wieża ogień, wieńczący ją parasol światło i powietrze, szczyt - eter, a trzynaście pozłacanych pierścieni na iglicy symbolizuje trzynaście stopni wtajemniczenia prowadzących do oświecenia. Symbole pięciu elementów znajdują się też dookoła stupy. Za Anantapurą są dwie świątynie: Vasupura (ziemia) i Vayupura (powietrze). Na północ od stupy znajduje się Nagpura (woda). Na północnym-zachodzie Agnipura (ogień) – spoczywający na otoczaku bóg o czerwonej twarzy. Piąty element (niebo i eter) symbolizowany jest przez Shantipurę znajdującą się na północ od stupy, zaraz przed Pałacem Pokoju.

Stupa Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Stupa Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Anantapura i Pratapura

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Sikhara Anantapura, Swayambhunath (Nepal)Sikhara Anantapura, Swayambhunath (Nepal)

Po obu stronach stupy znajdują się białe, bliźniacze śikhary wybudowane w 1646 roku przez wspomnianego już króla Pratapa Mallę. Ta po lewej to Anantapura, a po prawej Pratapura. Wyczytałem gdzieś ciekawostkę, że król ufundował śikhary, by zapewnić sobie przychylność bogów w wojnie z Tybetem.

Świątynia Bogini Harati (Harati Devi Temple)

Harati Devi Temple, Swayambhunath (Nepal)

Przykryta charakterystycznym, dwupoziomowym dachem pagoda Harati Devi poświęcona jest czczonej zarówno przez hinduistów jak i buddystów bogini ospy i innych epidemii. Wśród Newarów bogini Harati znana jest jako Ajima i czczona również jako opiekunka dzieci, dlatego świątynia jest szczególnie popularna wśród matek, które przychodzą tutaj po błogosławieństwo dla swojego potomstwa. Wizerunek bogini pochodzi z XIX wieku, wcześniejszy został zniszczony przez króla Ranę Bahadura Shaha (1775–1805 r.) po tym, jak jego żona zmarła na ospę. Najwyraźniej mszczenie się na bogach nie było dobrym pomysłem, bo król pożył zaledwie 30 lat.

Gompa

Avalokiteśvara, Swayambhunath (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Za stupą znajduje się gompa, czyli buddyjski klasztor. Podobno codziennie około godziny 16 odbywa się tu ciekawa uroczystość podczas której wierni śpiewają i grają na różnych instrumentach. Po schodach można wejść na znajdujący się mniej więcej na poziomie oczu buddy dach klasztoru. Zaraz obok jest wysoki posąg Awalokiteśwary. Tabliczka informuje, że pochodzi on z VII wieku n.e. Na niewielkim placu wyrastają z ziemi dziesiątki małych stup. Kolejny Budda, kolejna kapliczka. Pielgrzymi mieszają się z turystami, handlarze z żebrakami. W sklepikach pełny asortyment pamiątek.

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Mnich, Swayambhunath (Nepal)

Shantipur / Pałac Pokoju (Palace Of Peace)

Shantipur, Swayambhunath (Nepal)

Na północny-zachód od stupy znajduje się świątynia Shantipur, zwana czasem również Pałacem Pokoju, z którą wiąże się ciekawa legenda. Otóż podobno pod świątynią znajduje się ukryty pokój, w którym od tysiąca pięciuset lat mieszka i medytuje Shanti Shri. Od tego czasu mistrz pomaga mieszkańcom miasta gdy go potrzebują. W 1658 roku Król Pratap Malla zszedł do tajemniczego pokoju, by poprosić mistrza o pomoc w związku z trwającą suszą. Król musiał przejść przez kilka podziemnych pokoi, a każdy kolejny był straszniejszy od poprzedniego. W pierwszym były olbrzymie nietoperze i jastrzębie, w drugim głodne duchy, a w trzecim pełno węży, które ścigały go dopóki nie uspokoił ich mlekiem. W końcu król znalazł świętego, chudego jak szkielet, ale wciąż żyjącego i medytującego. Mistrz oczywiście pomógł i wkrótce spadł długo wyczekiwany deszcz.

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Malarka, Swayambhunath (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Zachodnia strona

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Flagi modlitewne nad Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Schody prowadzą w dół do zachodniej części Swayambhunath, a tu kolejne stupy, kolejne dzwony i dziesiątki małp. Wszystko pod dachem kolorowych chorągiewek modlitewnych, które furkocząc na wietrze, nieprzerwanie wysyłają do nieba zapisane na sobie modlitwy. To znaczy zakładamy, że są to modlitwy, bo odczytać ich nie potrafimy, a ku naszemu zdziwieniu sprzedawcy chorągiewek też nie są w stanie udzielić nam na ten temat rzetelnej informacji.

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Świątynia Małp, Kathmandu (Nepal)Świątynia Małp, Kathmandu (Nepal)Świątynia Małp, Kathmandu (Nepal)Świątynia Małp, Kathmandu (Nepal)Schody Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Małp jest zatrzęsienie. Biegają, skaczą po stupach, bawią się i przytulają, gonią i biją. Czują się pewnie, są u siebie. To raczej turysta musi się ich obawiać, bo bywają złośliwe i bezczelne jak ludzie. Jedna popisywała się przede mną cyrkowymi umiejętnościami, skacząc po zwisających sznurkach modlitewnych chorągiewek. Wyglądała raczej na zadowoloną, że ma widza... dopóki coś jej nie wyszło i spadła. Wtedy podbiegła i mnie kopnęła, a następnie szybko uciekła. Małpa.

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Świątynia Małp, Kathmandu (Nepal)
Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)
Witold Wieszczek
Konsultacje: Jakub Depowski.
  1. Andrzej Strumiłło, Nepal, Łódź 1987, s. 146-147.

  2. Wadżra w sanskrycie dosłownie oznacza diament, ale symbolizuje piorun, główną broń boga Indry. W buddyzmie jest symbolem niezniszczalności i niewzruszoności stanu buddy, a także przedmiotem rytualnym.

Załóż wątek dotyczący tego tekstu na forum

Nepal – przewodnik:

Katmandu / Kathmandu / काठमाडौ / Kantipur (Nepal) – przewodnik (105 zdjęć)Stupa Bodnath / Boudhanath / Bauddhanāth / बौद्धनाथ, Katmandu (Nepal) – przewodnik (32 zdjęcia)Swajambhunath / Swayambhunath / स्वयम्भूनाथ स्तुप, Katmandu (Nepal) – przewodnik (52 zdjęcia)Durbar Square, Katmandu (Nepal) – przewodnik (104 zdjęcia)Pokhara / पोखरा (Nepal) – przewodnik (69 zdjęć)Bhaktapur / भक्तपुर / Bhadgaon (Nepal) – przewodnik (82 zdjęcia)Patan / पाटन / Lalitpur (Nepal) – przewodnik (84 zdjęcia)Tihar / तिहार – Święto Świateł (Nepal) – przewodnik (48 zdjęć)Dhunche – Thulo Bharkhu – Thulo Syabru (Nepal) – przewodnik (55 zdjęć)Thulo Syabru – Hot Springs – Bamboo – Lama Hotel (Nepal) – przewodnik (22 zdjęcia)Lama Hotel – Ghoda Tabela – Langtang (Nepal) – przewodnik (45 zdjęć)Langtang – Yamphu – Kyanjin Gompa (Nepal) – przewodnik (51 zdjęć)Kyanjin Gompa – Kyanjin Ri – Kyanjin Gompa (Nepal) – przewodnik (43 zdjęcia)Kyanjin Gompa – Langshisha Kharka – Kyanjin Gompa (Nepal) – przewodnik (41 zdjęć)Trekking w Nepalu – najważniejsze informacje – przewodnik (15 zdjęć)Paśupatinath, Katmandu (Nepal) – przewodnik (41 zdjęć)Dakshinkali – świątynia bogini Kali (Nepal) – przewodnik (51 zdjęć)Ceremonie religijne w Indiach i Nepalu – przewodnik (18 zdjęć)Królewski Park Narodowy Chitwan (Nepal) – przewodnik (41 zdjęć)
Najpopularniejsze Podróże małe i dużeAlbania, najczęściej zadawane pytania – przewodnikKsamil / Εξαμίλια (Albania) – Raj na ziemi – przewodnikKłodzko i Kotlina KłodzkaPalenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Morskie Oko (Tatry) – przewodnikWisła Czarne – Kaskady Rodła – Barania Góra – Przysłop – Wisła Czarne (Beskid Śląski) – przewodnik
Najwyżej oceniane Podróże małe i dużeKrzywy zaolziański Kościół św. Piotra z Alkantary, Karwina (Czechy)Palenica Białczańska – Morskie Oko – Szpiglasowy Wierch – Dolina Pięciu Stawów Polskich – przewodnik (Tatry)Łysa Góra (Góry Świętokrzyskie)Karnawał w OsloŚwiątynia Lotosu (Delhi)
PrzewodnikiAlbaniaNepalPolskaRumunia
Najpopularniejsze zdjęcie w dzialePlaża w Ksamil (Albania)Najwyżej oceniane:Katmandu / Kathmandu (Nepal)
Oceń zamieszczony obok artykuł.(Uwaga! Warto wcześniej się zalogować ponieważ głosy zarejestrowanych czytelników mają większą wagę.)
Login (jak do forum): Hasło (jak do forum): zapamiętaj mnie

Komentarze do zdjęć:

Swayambhunath, Kathmandu (Nepal)

Hanka: Świetne zdjęcie! W ogóle wszystkie są super. Szkoda, że Nepal tak daleko. Pozdrawiam.

Świątynia Małp, Kathmandu (Nepal)

Monique: superowo przyłapana w kadrze

Minister kazał, więc uprzejmie informujemy, że nasze strony wykorzystują pliki cookies (ciasteczka) i inne dziwne technologie m.in. w celach statystycznych. Jeśli Ci to przeszkadza, możesz je zablokować, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w artykule: Pliki cookies (ciasteczka) i podobne technologie.