zapraszamy do współpracy
Zapraszamy do współpracy
Podróże małe i duże > Nepal – przewodnik

Patan / पाटन / Lalitpur (Nepal) – przewodnik

Durbar Square, Patan (Nepal)

Patan (पाटन), niegdyś zwany Lalitpur, czyli dosłownie ‘Miasto Piękna’, to jedna z trzech dawnych stolic doliny. Leży na południe od Katmandu, po drugiej stronie rzeki Bagmati. Obecnie liczy ponad 200 tysięcy mieszkańców i jest pod tym względem trzecim, największym po stolicy i Pokharze miastem Nepalu. Turyści odwiedzają je przede wszystkim po to, aby zwiedzić piękny Plac Królewski i jego okolice. To z uwagi na wyjątkową wartość znajdujących się właśnie tutaj obiektów Patan znalazł się wraz z sześcioma innymi takimi miejscami Doliny Katmandu na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Patan (Nepal)Garuda, Patan (Nepal)Patan (Nepal)Patan (Nepal)Patan (Nepal)

UWAGA! Wszystkich, którzy odwiedzali Nepal albo planują w najbliższym czasie się do tego kraju wybrać, serdecznie zapraszamy do współtworzenia tego przewodnika. Można w tej sprawie pisać na adres redakcji redakcja@libertas.pl.

Dojazd do Patanu i opłata za wstęp

Durbar Square, Patan (Nepal)

Plac Królewski (Durbar Square) w Patanie oddalony jest od swojego odpowiednika w Katmandu o około 5 kilometrów, można więc pokonać tę odległość nawet na piechotę. Za taksówkę zapłacimy około 200-400, a za autobus 20 rupii. Wstęp na Plac Królewski Patanu, podobnie zresztą jak jest to w przypadku Katmandu i Bhaktapuru, jest oczywiście płatny i w roku 2011 kosztował 200 rupii.

Historia

Durbar Square, Patan (Nepal)Patan (Nepal)

Wedle legendy miasto miało zostać założone jeszcze przez cesarza Aśokę w III w. p.n.e. Według innych przekazów miał je założyć król Veer Deva w roku 299. Niezależnie od tego czy poprawna jest pierwsza, druga, czy może jeszcze jakaś inna data, wszyscy są zgodni co do tego, że Patan jest jednym z najstarszych miast w Dolinie Katmandu, a niektórzy utrzymują nawet, że najstarszym.

Podobnie jak w przypadku Katmandu i Bhaktapuru największy rozkwit Patanu przypadł na czasy, gdy rządy sprawowała tutaj dynastia Mallów. To za ich panowania powstała lub została gruntownie przebudowana większość najważniejszych obiektów miasta, jak choćby najstarszy dziedziniec Pałacu – Mul Ćauk (Mul Chowk) czy Świątynia Taledźu. Oni wznieśli prawdopodobnie najstarszą na Placu, pochodzącą z 1565 roku świątynię Narajany, a także największą ozdobę Placu, przepiękny, w całości wzniesiony z kamienia Mandir Kriszny, zbudowany przez panującego w latach 1619–1661 króla Siddhi Narasimhę Mallę. To zresztą głównie jemu oraz jego synowi Srinivasie Malli (1661–1684) Patan zawdzięcza obecny wygląd.

Plac Królewski (Durbar Square)

Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)

Pałac Królewski

Pałac Królewski / Royal Palace, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)

Przez całą długość Placu Królewskiego, po jego wschodniej stronie ciągnie się wybudowany z czerwonej cegły Pałac Królewski. Jego budowa została zapoczątkowana jeszcze w XIV wieku, ale zakończył ją dopiero w połowie XVII wieku król Siddhi Narasimha Malla. W Pałac wtopiona jest między innymi Świątynia Taledźu, która wedle kroniki Gopalaraja Vamsavali istniała już w XIV wieku. Przebudowana i podwyższona przez Siddhi Narasimhę Mallę do pięciopoziomowej pagody niestety spłonęła, ale została odbudowana przez jego syna, tyle że pozostały jej jedynie trzy dachy. Ponownie świątynia uległa zniszczeniu podczas trzęsienia ziemi w 1934 roku, możemy ją oglądać, bo w roku 1969 po raz kolejny została odbudowana.

Dziedziniec Pałacu Królewskiego, Patan (Nepal)Pałac Królewski / Royal Palace, Patan (Nepal)Pałac Królewski / Royal Palace, Patan (Nepal)Pałac Królewski / Royal Palace, Patan (Nepal)Pałac Królewski / Royal Palace, Patan (Nepal)

Świątynia Kriszny (Chyasim Deval)

Chyasim Deval Krishna Temple, Patan (Nepal)

Wchodząc na Plac Królewski od południa, po lewej stronie zobaczymy kamienną, oktagonalną świątynię Kriszny (Chyasim Deval). Została zbudowana w 1723 roku na rozkaz córki króla Jogi Narendry Malli (Yoga Narendra Malla), podobno aby uczcić pamięć ośmiu żon ojca, które spłonęły były razem z nim na stosie pogrzebowym.

Wielki Dzwon (Tago Gän)

Tago Gan - Big Bell, Patan (Nepal)Tago Gan - Big Bell, Patan (Nepal)Tago Gan - Big Bell, Patan (Nepal)

Wielki Dzwon dedykowany bogini Taledźu został ufundowany przez Dżaję Wisznu Mallę (Jaya Vishnu Malla) oraz jego małżonkę w 1737 roku, podobno w miejsce poprzedniego, mniejszego ufundowanego przez króla Jogę Narendrę Mallę.

Świątynia Hari Śankar

Harishankar Temple, Patan (Nepal)

Za Wielkim Dzwonem stoi Hari Śankar – XVII-wieczna pagoda przykryta potrójnym dachem z pięknie rzeźbionymi podporami. Wejścia do świątyni strzegą dwa kamienne słoniki.

Świątynia Wisznu i kolumna Joganarendry Malli

Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)

Świątynia Wisznu to murowana śikhara pochodząca z 1590 roku. Jej patronem jest Narasimha – inkarnacja Wisznu ukazywana pod postacią pół-człowieka, pół-lwa. Przed świątynią stoi kolumna ustawiona około roku 1700. Siedzi na niej zwrócony w stronę swojego pałacu panujący w latach 1685–1705 król Dżaja Joganarendra Malla osłaniany niczym parasolem przez kobrę.

Świątynia Narajany (Char Narayan Temple / Jagannarayan)

Char Narayan Temple, Patan (Nepal)Char Narayan Temple, Patan (Nepal)
Char Narayan Temple, Patan (Nepal)Char Narayan Temple, Patan (Nepal)

Dalej na północ znajduje się prawdopodobnie najstarsza na Placu, bo pochodząca z 1565 roku, Świątynia Narajany (Char Narayan Temple). Pagoda została wybudowana z rozkazu króla Purandary Simhy, pierwszego króla z dynastii Mallów władającego Patanem.

Mandir Kriszny i posąg Garudy

Garuda, Patan (Nepal)Krishna Mandir, Patan (Nepal)

Ukończony w roku 1637 Mandir Kriszny (Krishna Mandir) jest najsłynniejszą świątynią na Durbar Square. Został zbudowany na zlecenie króla Siddhi Narasimhy Malli po tym, gdy zobaczył on we śnie Krisznę i Radhę. Ta piękna, wzniesiona w całości z wapienia i zwieńczona śikharą budowla poświęcona jest oczywiście Krisznie, wcieleniu Wisznu, stąd przed sanktuarium na kolumnie klęczy gotowy do lotu Garuda – jego wierzchowiec. Jest to także jedyna w Nepalu świątynia zwieńczona 21 złotymi szczytami. Praktycznie całą świątynię newarscy kamieniarze bogato przyozdobili rzeźbieniami, które są uznawane za jedne z najpiękniejszych w całym Nepalu. Tematów rzemieślnikom dostarczyły Ramajana i Mahabharata – dwa najważniejsze eposy Indii i Nepalu. Kto czytał, może wypatrzyć na ścianach sanktuarium znane sobie sceny, na pierwszym piętrze z Mahabharaty, a na drugim z Ramajany, a kto zna język newarski, może nawet przeczytać pod nimi podpisy. Dla pozostałych, takich jak ja, którzy Ramajany ani Mahabharaty w ręku nie mieli, pozostaje nacieszyć oczy samą formą przedstawień.

Krishna Mandir, Patan (Nepal)Krishna Mandir, Patan (Nepal)Krishna Mandir, Patan (Nepal)Krishna Mandir, Patan (Nepal)Krishna Mandir, Patan (Nepal)

Świątynia Sziwy (Vishwanath Temple)

Vishwanath Temple, Patan (Nepal)

Za Mandirem Kriszny stoi równie bogato rzeźbiona Świątynia Sziwy (Vishwanath Temple). Ta przykryta dwupoziomowym dachem pagoda została wybudowana w roku 1627. Niestety zawaliła się w roku 1990 w wyniku ulewnych monsunowych deszczów, ale po rekonstrukcji znowu jest ozdobą Placu Królewskiego. Wejścia do sanktuarium strzegą dwa duże słonie, w środku znajduje się lingam, a erotyczne płaskorzeźby zdobią podpory dachu.

Vishwanath Temple, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Vishwanath Temple, Patan (Nepal)

Świątynia Bhimsena (Bhimsen Temple)

Bhimsen Temple, Patan (Nepal)

Idąc przez Plac Królewski od południa, jako ostatnia ukaże nam się Świątynia Bhimsena. Bhimsen, siłacz opisany w Mahabharacie został później włączony do panteonu hinduskich bogów gdzie patronował kupcom. Pewnie dzięki wsparciu właśnie tej grupy ta zdobiona srebrem i złotem świątynia jest jedną z bogatszych na Placu. Zwieńczona trzypoziomowym dachem pagoda została wybudowana z cegły pod koniec XVII wieku, ale później fasadę na parterze obłożono marmurem. Zniszczona podczas trzęsienia ziemi w 1934 została odbudowana, a jak można się łatwo domyślić po widocznych na zdjęciu rusztowaniach, ostatni jej remont miał miejsce w 2011 roku.

Manga Hiti

Manga Hiti, Durbar Square, Patan (Nepal)

Naprzeciwko Świątyni Bhimsena znajduje się Manga Hiti, położone poniżej poziomu placu ujęcie wody. Domyślam się, że miejsce to służy mieszkańcom także jako publiczna umywalnia, ale nie byłem tego świadkiem, więc pewności nie mam. Na pewno woda wypływa z trzech pięknie rzeźbionych wbudowanych w ścianę basenu makar – mitycznych stworów wodnych z paszczą krokodyla.

Hiranya Varna Mahavihar / Złota Świątynia / Kwa Bahal)

Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)

Hiranya Varna Mahavihar to słynny buddyjski klasztor, położony około 200 metrów na północ od Placu Królewskiego (idąc od północno-zachodniego rogu). Jego najważniejszą częścią jest piękna, pozłacana pagoda – Złota Świątynia – jedna z najświętszych dla nepalskich buddystów.

Złota Świątynia - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)

Budowę kompleksu zapoczątkował w XII wieku król Vaskar Deva Varma. Całość otoczona jest wysokim murem, a wejścia od ulicy strzegą dwa lwy, co z pewnością ułatwia jego zlokalizowanie. Dalej wąskim przejściem dochodzimy do kolejnej bramy strzeżonej przez Śiwę i Wisznu wyrzeźbionych na dwóch drewnianych podporach. Za nią znajduje się niewielki dziedziniec, na którego środku stoi wspomniana już złocona pagoda. W jej środku znajduje się niewielka stupa łączona ze słynną stupą Swajambhunath w Katmandu. Podobno jest to najstarsza część kompleksu.

Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)
Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)
Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)
Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)
Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)Padmanritya Lokeshwor, Patan (Nepal)Golden Temple - Kwa Bahal, Patan (Nepal)

Słonie, małpy, bogowie, Nagowie strzegący świątyni ze wszystkich stron, dzwonki, młynki modlitewne... Prawdopodobnie nie starczyłoby dnia żeby dokładnie przyjrzeć się każdemu detalowi, jaki można tu znaleźć. Część z nich już rozpoznaję, część pozostaje dla mnie wielką zagadką, jak choćby dziwna, ciągnąca się przez całą ścianę niska tabliczka. Pokrywają je jakieś znaki napisane chyba kredą... Czy to grafik dyżurów, czy może jakaś święta modlitwa... nie mam pojęcia.

Mandir Kumbeśwary (Kumbeshwar Mandir)

Patan (Nepal)Patan (Nepal)Patan (Nepal)

Idąc od Złotej Świątyni dalej na północ, dojdziemy do wybudowanego w 1392 roku a poświęconego Śiwie Mandiru Kumbeśwary. Jest to jedna z zaledwie trzech pagód w dolinie Katmandu, która może się pochwalić aż pięcioma poziomami dachu i jednocześnie jedna z najstarszych w Patanie.

Otacza ją kilka mniejszych świątyń takich jak świątynie Bhairaba czy Parvati oraz wiele rzadkich, starych posągów. Są tu również dwie publiczne łaźnie, podobno zasilane wodą ze świętych jezior Gosainkund. Czytałem, że służą do rytualnych kąpieli, ale sam byłem świadkiem zupełnie normalnej toalety z użyciem mydła... Z drugiej strony, może każda kąpiel w tej świętej wodzie jest rytualna?

Patan (Nepal)Patan (Nepal)Patan (Nepal)Gorąca linia, Patan (Nepal)Patan (Nepal)

Życie

Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)

Gdy będziemy w Patanie czy w innym z pięknych miast Nepalu, nie ograniczajmy się tylko do podziwiania pięknych zabytków, do szybkiego „zaliczenia” wszystkich najważniejszych punktów. Warto skorzystać z tego, że sami organizujemy sobie wyjazd, a żaden przewodnik nie stoi nad nami i nas nie popędza, byśmy zwiedzali szybciej. Usiądźmy sobie na stopniach jakiejś pagody. Zróbmy sobie kanapkę albo zjedzmy jakieś kupione owoce. Popatrzmy na roześmiane policjantki pilnujące porządku, wsłuchajmy się w szum miasta. Pomieszkajmy tu... choćby przez godzinę.

Mały Budda, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)Durbar Square, Patan (Nepal)
Witold Wieszczek

Załóż wątek dotyczący tego tekstu na forum

Nepal – przewodnik:

Katmandu / Kathmandu / काठमाडौ / Kantipur (Nepal) – przewodnik (105 zdjęć)Durbar Square, Katmandu (Nepal) – przewodnik (104 zdjęcia)Stupa Bodnath / Boudhanath / Bauddhanāth / बौद्धनाथ, Katmandu (Nepal) – przewodnik (32 zdjęcia)Swajambhunath / Swayambhunath / स्वयम्भूनाथ स्तुप, Katmandu (Nepal) – przewodnik (52 zdjęcia)Pokhara / पोखरा (Nepal) – przewodnik (69 zdjęć)Bhaktapur / भक्तपुर / Bhadgaon (Nepal) – przewodnik (82 zdjęcia)Patan / पाटन / Lalitpur (Nepal) – przewodnik (84 zdjęcia)Tihar / तिहार – Święto Świateł (Nepal) – przewodnik (48 zdjęć)Dhunche – Thulo Bharkhu – Thulo Syabru (Nepal) – przewodnik (55 zdjęć)Thulo Syabru – Hot Springs – Bamboo – Lama Hotel (Nepal) – przewodnik (22 zdjęcia)Lama Hotel – Ghoda Tabela – Langtang (Nepal) – przewodnik (45 zdjęć)Langtang – Yamphu – Kyanjin Gompa (Nepal) – przewodnik (51 zdjęć)Kyanjin Gompa – Kyanjin Ri – Kyanjin Gompa (Nepal) – przewodnik (43 zdjęcia)Kyanjin Gompa – Langshisha Kharka – Kyanjin Gompa (Nepal) – przewodnik (41 zdjęć)Trekking w Nepalu – najważniejsze informacje – przewodnik (15 zdjęć)Paśupatinath, Katmandu (Nepal) – przewodnik (41 zdjęć)Dakshinkali – świątynia bogini Kali (Nepal) – przewodnik (51 zdjęć)Ceremonie religijne w Indiach i Nepalu – przewodnik (18 zdjęć)Królewski Park Narodowy Chitwan (Nepal) – przewodnik (41 zdjęć)
Najpopularniejsze Podróże małe i dużeAlbania, najczęściej zadawane pytania – przewodnikKsamil / Εξαμίλια (Albania) – Raj na ziemi – przewodnikKłodzko i Kotlina KłodzkaPalenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Morskie Oko (Tatry) – przewodnikWisła Czarne – Kaskady Rodła – Barania Góra – Przysłop – Wisła Czarne (Beskid Śląski) – przewodnik
Najwyżej oceniane Podróże małe i dużeKrzywy zaolziański Kościół św. Piotra z Alkantary, Karwina (Czechy)Palenica Białczańska – Morskie Oko – Szpiglasowy Wierch – Dolina Pięciu Stawów Polskich – przewodnik (Tatry)Łysa Góra (Góry Świętokrzyskie)Karnawał w OsloŚwiątynia Lotosu (Delhi)
PrzewodnikiAlbaniaNepalPolskaRumunia
Najpopularniejsze zdjęcie w dzialePlaża w Ksamil (Albania)Najwyżej oceniane:Muzeum na zamku w Człuchowie (Pomorze)
Oceń zamieszczony obok artykuł.(Uwaga! Warto wcześniej się zalogować ponieważ głosy zarejestrowanych czytelników mają większą wagę.)
Login (jak do forum): Hasło (jak do forum): zapamiętaj mnie

Komentarze do zdjęć:

Mały Budda, Patan (Nepal)

L4L4: Świetne! Tylko ten blok z tyłu mi przeszkadza...

Minister kazał, więc uprzejmie informujemy, że nasze strony wykorzystują pliki cookies (ciasteczka) i inne dziwne technologie m.in. w celach statystycznych. Jeśli Ci to przeszkadza, możesz je zablokować, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w artykule: Pliki cookies (ciasteczka) i podobne technologie.