zapraszamy do współpracy
Zapraszamy do współpracy
Podróże małe i duże > Polska – przewodnik

Komańcza (Podkarpacie) – przewodnik

KomańczaCerkiew Prawosławna p.w. Opieki Matki Bożej (Komańcza)

Komańcza to duża wieś w powiecie sanockim, na pograniczu Beskidu Niskiego i Bieszczadów. Atrakcyjne położenie, niezła jak na Bieszczady infrastruktura i dobre połączenia komunikacyjne czynią z niej dogodną bazę wypadową do wędrówek w oba pasma. Jest to jeden z najczystszych zakątków Polski, a ponad 70% powierzchni gminy zajmują lasy, będące pozostałością dawnej Puszczy Karpackiej. Żyją w nich jelenie, sarny, dziki, a nawet niedźwiedzie.

Cerkiew Prawosławna p.w. Opieki Matki Bożej (Komańcza)KomańczaCerkiew Prawosławna p.w. Opieki Matki Bożej (Komańcza)

UWAGA! Wszystkich, którzy chcieliby uzupełnić poniższy artykuł, polecając tanie noclegi, dobre restauracje lub jakiekolwiek inne warte odwiedzenia miejsca, serdecznie zapraszamy do współtworzenia tego przewodnika. Można w tej sprawie pisać na adres redakcji redakcja@libertas.pl.

Historia

KomańczaKlasztor siostr Nazaretanek (Komańcza)Dolores i Maja

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1512 roku i jeśli dobrze ją rozumiem, mówi o lokacji nowej wsi o nazwie Krzemienna (Crziemyenna) w górze rzeki Komanyczy (locandi de novo villiam super fluvio Komanycza dicto, que villam vocabitur Crziemyenna). Wkrótce jednak wieś zmieniła nazwę i już w dokumentach z 1565 roku mowa jest o Komańczy, a nie o Krzemiennej. Według dokumentów mieszkało tu wtedy 21 rodzin obrabiających 11 i 3/4 łana ziemi.

Ciekawym epizodem w historii wsi było powstanie tzw. Republiki Komanieckiej (Komańczańskiej) w listopadzie 1918 roku. Inicjatywa objęła około 30 okolicznych wsi, które chciały się przyłączyć do Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Na zasadzie pospolitego ruszenia utworzono oddziały milicji, do których każde gospodarstwo miało oddelegować jednego mężczyznę, a żeby zapewnić im utrzymanie, nałożono podatek na Żydów. Tak utworzona formacja liczyła około 800–1000 ludzi, z których jednak tylko mniej niż połowa miała broń palną, amunicji było niewiele, a granatów czy broni ciężkiej – wcale. 22 stycznia 1919 roku ruszyła polska akcja przeciwko samozwańczej republice, w której po stronie polskiej wzięło udział około 300 ludzi. Polskie siły dość szybko opanowały Komańczę, a rozproszeni obrońcy zebrali się na grzbiecie Sokolisk, jednak po przyjeździe pociągu z oddziałem Wojska Polskiego rozbiegli się w panice. W ciągu kilku dni tzw. Republika Komaniecka przestała istnieć.

W dwudziestoleciu międzywojennym Komańcza zaczęła przekształcać się w miejscowość turystyczną, powstało kilka drewnianych pensjonatów oraz willi letniskowych. Do dziś przetrwały dwa takie budynki: zbudowany w latach 1930–1931 klasztor nazaretanek oraz znajdująca się nieopodal, stojąca na podmurówce okazała drewniana willa. W tym zbudowanym w latach 1933–1934 budynku mieści się obecnie schronisko PTTK.

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Komańczy

Cerkiew Prawosławna p.w. Opieki Matki Bożej (Komańcza)Cerkiew Prawosławna p.w. Opieki Matki Bożej (Komańcza)

Piękna, drewniana Cerkiew Opieki Matki Bożej była chyba najcenniejszym zabytkiem Komańczy. Niestety, z niewyjaśnionych przyczyn doszczętnie spłonęła wraz z wyposażeniem w roku 2006. Obecnie możemy oglądać tylko jej wierną replikę, której budowa zakończyła się w roku 2010. Oryginalną cerkiew greckokatolicką w stylu wschodniołemkowskim wybudowano w tym miejscu w 1802 roku. W 1834 roku dobudowano dzwonnicę bramną, a dwa lata później – zakrystię. W 1963 roku świątynia została grekokatolikom odebrana i obecnie jest to cerkiew filialna prawosławna.

Cerkiew w Komańczy jest jedną z wielu ciekawych świątyń znajdujących się na Szlaku Architektury Drewnianej. Jeśli lubicie oglądać stare kościółki, to w pobliżu znajdziecie więcej wartych odwiedzenia miejsc, np. Turzańsk, Rzepedź, Szczawne czy Jurowce.

Cerkiew Prawosławna p.w. Opieki Matki Bożej (Komańcza)Cerkiew Prawosławna p.w. Opieki Matki Bożej (Komańcza)Cerkiew Prawosławna p.w. Opieki Matki Bożej (Komańcza)

Klasztor Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu w Komańczy

Klasztor siostr Nazaretanek (Komańcza)Klasztor sióstr Nazaretanek (Komańcza)

W 1927 roku ówczesny ordynariusz przemyski – Ks. Biskup Anatol Nowak – zaproponował utworzenie na terenie diecezji klasztoru Nazaretanek. W maju 1928 roku do Komańczy przybyło pierwszych pięć sióstr, które zaczęły nieść pomoc okolicznym mieszkańcom, czym zjednały sobie ich życzliwość. Już rok później poświęcono kamień węgielny pod budowę klasztoru, który wkrótce miał zostać wzniesiony na działce ofiarowanej przez hrabiego Stanisława Potockiego. W 1931 roku pośród jodeł na niewielkiej polance położonej około 600 m n.p.m. stał już drewniany dom z murowanym parterem.

Klasztor jest często odwiedzany przez wycieczki, ponieważ w latach 1955–1956 przebywał w nim internowany kardynał Stefan Wyszyński. Można zobaczyć pokój, w którym mieszkał prymas, a także kaplicę, w której się modlił.

Greckokatolicka cerkiew parafialna

Cerkiew greckokatolicka (Komańcza)Cerkiew greckokatolicka (Komańcza)

Druga z komanieckich cerkwi powstawała w roku 1988, a więc jest stosunkowo młoda. Mimo to jest to ponoć pierwsza cerkiew konsekrowana już w powojennej Polsce! Świątynia ma dość dziwną konstrukcję, na kamiennej kondygnacji ustawiono bowiem odrestaurowaną drewnianą cerkiew przeniesioną tu ze wsi Dudyńce. Przy cerkwi istniało muzeum kultury łemkowskiej, jednak z braku miejsca zostało ono zlikwidowane, a część eksponatów przeniesiono do skansenu w Sanoku.

Noclegi

KomańczaKomańcza

Miejsc noclegowych w Komańczy nie brakuje. Jest trochę kwater prywatnych, pole namiotowe i remontowana w 2012 roku Stacja Edukacji Ekologicznej (dawne schronisko studenckie). Polecić mogę też wygodne i niedrogie schronisko PTTK z bardzo sympatyczną obsługą, mieszczące się w zbudowanej w latach 1933–1934 okazałej drewnianej willi. Na terenie schroniska można także rozbić namiot, co oczywiście zmniejsza koszty noclegów.

Schronisko PTTK Komańcza im. Ignacego Zatwarnickiego

Komańcza 26

tel. (13) 467-70-13, 667-640-366, 607-609-383

e-mail: kontakt@pttk-komancza.pl

Szlaki turystyczne

Jeremi i DoloresKomańcza
KomańczaKomańcza

Położona pomiędzy Beskidem Niskim a Bieszczadami Komańcza, to dobre miejsce, by rozpocząć piesze wędrówki. Zaraz obok schroniska PTTK przebiega oznakowany kolorem czerwonym Główny Szlak Beskidzki. Jest to najdłuższy (liczący około 496 km długości) szlak w polskich górach prowadzący od Ustronia w Beskidzie Śląskim aż do Wołosatego w Bieszczadach. W Komańczy rozpoczyna się też zielony szlak prowadzący przez Garb Średni na Kanasiówkę (834 m n.p.m.) i schodzący do Moszczańca. Na wyciągnięcie ręki mamy dziewicze lasy, szumiące potoki, magiczne połoniny i rozpościerające się ze szczytów piękne panoramy.

Witold Wieszczek
Najpopularniejsze Podróże małe i dużeAlbania, najczęściej zadawane pytania – przewodnikKsamil / Εξαμίλια (Albania) – Raj na ziemi – przewodnikKłodzko i Kotlina KłodzkaPalenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Morskie Oko (Tatry) – przewodnikWisła Czarne – Kaskady Rodła – Barania Góra – Przysłop – Wisła Czarne (Beskid Śląski) – przewodnik
Najwyżej oceniane Podróże małe i dużeKrzywy zaolziański Kościół św. Piotra z Alkantary, Karwina (Czechy)Palenica Białczańska – Morskie Oko – Szpiglasowy Wierch – Dolina Pięciu Stawów Polskich – przewodnik (Tatry)Łysa Góra (Góry Świętokrzyskie)Karnawał w OsloŚwiątynia Lotosu (Delhi)
PrzewodnikiAlbaniaNepalPolskaRumunia
Najpopularniejsze zdjęcie w dzialePlaża w Ksamil (Albania)Najwyżej oceniane:Tablica ostrzegająca przed tsunami (Unalaska)
Oceń zamieszczony obok artykuł.(Uwaga! Warto wcześniej się zalogować ponieważ głosy zarejestrowanych czytelników mają większą wagę.)
Login (jak do forum): Hasło (jak do forum): zapamiętaj mnie
Minister kazał, więc uprzejmie informujemy, że nasze strony wykorzystują pliki cookies (ciasteczka) i inne dziwne technologie m.in. w celach statystycznych. Jeśli Ci to przeszkadza, możesz je zablokować, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w artykule: Pliki cookies (ciasteczka) i podobne technologie.