„Cudowny brak pojęcia” – Przełojcan : Cel publikacji zbioru wierszy i wydarzeń akustycznych (czyli piosenek) Przełojcana „Cudowny brak pojęcia” jest prosty. Sam autor przyznaje w przedmowie: „piszę dla człowieka i nie gmatwam, nie komplikuję tego, co naturalne – czyste, nie...
Dla potomnych czy dla siebie? - nowy tomik fraszek Flagowego : Parę miesięcy temu prezentowaliśmy debiutancki tomik poezji Jarosława "Flagowego" Powojskiego. Dziś mam radość przedstawić Wam jego kolejne już dzieło.
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi pierwsze (1-34) : Jan Kochanowski jest jednym z moich ulubionych poetów, zawdzięcza to nie tylko mistrzowskiemu władaniu słowem, zdolności obserwacji i poczuciu humoru, ale również epoce w której przyszło mu żyć...
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi pierwsze (35-68) : No i proszę, ledwie zaczęliśmy przypominać postać Jana Kochanowskiego, a już na maturze pojawił się związany z nim temat! Czyżby jakiś przeciek z najwyższej komisji:)?
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi pierwsze (69-96) : No i księgi pierwsze praktycznie już za nami! W ostatniej porcji pochodzących z niej fraszek jest jedna z moich ulubionych! Jej bohaterem jest Piotr Rojzjusz, w swojej ojczystej ziemi znany jako Ruiz de Moros. Humanista, poeta, profesor prawa...
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi trzecie (1-28) : Fraszki... niby taka błahostka... a jakże mnie ich lektura pochłonęła. Już tak przywykłem do tego starego druku i starej pisowni, że ostatnie części postanowiłem podać Wam, Drodzy Czytelnicy, w formie możliwie najbardziej zbliżonej...
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi trzecie (29-56) : To już przedostatnia część Fraszek Jana Kochanowskiego. Wśród nich znalazła się jedna z najsłynniejszych - Na zdrowie. Fraszka mądra, piękna i inspirująca, bo przecież jej echa pobrzmiewają w pierwszych słowach...
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi trzecie (57-85) : W 1584 roku Jan Kochanowski wybrał się do króla aby wnieść skargę dotyczącą zabójstwa brata swojej żony – Jakuba Podlodowskiego. Zmarł 22 sierpnia w wyniku zawału serca lub udaru mózgu, którego doznał dwa dni wcześniej, zaraz po...
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi wtóre (1-36) : Jest Rok Pański 1530 - 24. rok panowania króla Zygmunta I Starego z dynastii Jagiellonów. Pięć lat temu na rynku w Krakowie nasz król przyjął hołd lenny od swojego siostrzeńca Albrechta Hohenzollerna...
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi wtóre (37-70) : W 1544 roku, w wieku 14 lat Jan Kochanowski rozpoczął naukę na wydziale sztuk wyzwolonych Akademii Krakowskiej. Po śmierci ojca (trzy lata później) wyjechał prawdopodobnie studiować na którymś z niemieckich uniwersytetów...
Fraszki Jana Kochanowskiego, księgi wtóre (71-105) : Podczas swojej podróży po Italii poznał był Jan Kochanowski bardzo młodego wtedy jeszcze Mikołaja Mieleckiego. Z treści fraszki wnioskuję, że napisał ją jeszcze zanim Mikołaj sam zrobił imponującą karierę.
Jarek "Flagowy" i jego poezje : Na początku jest drugi człowiek. Interakcja. Nerwowa albo odprężająca. Przyjrzyjmy się tytułom kolejnych partii tomiku. „Miłość” to albo satysfakcja z...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - czerwiec 2009 : Jak wiadomo hippisi to ludzie poszukujący. Nie tylko miejsc, ale też czegoś duchowego. Ich poszukiwania często idą w stronę Boga (szeroko rozumianego) i właśnie zapewne dlatego powstało te kilka wierszy...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - grudzień 2009 : W tym numerze Antologii na początek świąteczny wiersz Tomka Dratha. Wyjątkowo wartym uwagi wydaje mi się też wiersz Rafała Rękosiewicza Zostane wegetarianinem. Dziękuję bardzo Agacie Pruciak za przysłanie swojej twórczości a Was zapraszam...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - kwiecień 2009 : Wszystko jest poezja - każdy jest poetą. - pisał Edward Stachura w swoim dobrze znanym dziele. Coś w tym jest istotnie. Prawdopodobnie w każdym człowieku drzemie pewna niewytłumaczalna potrzeba piękna i twórczości. W jednym większa...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - lipiec 2009 : W '68 miałem 20 lat i byłem w marcu na rynku w Katowicach, a w sierpniu w Dusznikach na granicy polsko-czeskiej, gdy ciągnęły wojska. Czystym przypadkiem mieliśmy tam zlot w tym czasie. Ubecja długo w ten przypadek uwierzyć nie mogła...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - listopad 2009 : Bardzo trudno znaleźć mi wspólny mianownik dla twórczości znajdującej się w tej odsłonie Antologii... W jednym miejscu spotykają się wywodzące się z Japonii haiku, poezja miłosna, wiersze o poszukiwaniu, drodze i żartobliwe wersy...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - maj 2009 : W tym numerze zapraszamy do wędrówki przez poezję matki i córki - Agaty i Pauliny. Różnica pokolenia, a ideały bardzo podobne, jeśli nie te same. Lata mijają a duch hippizmu nie umiera...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - październik 2009 : Jako, że nie da się ukryć faktu zmieniania się pory roku, to na początek tego wydania Antologii zapraszam do zagłębienia się w lekturę dwóch wierszy Wojtka. Tak jesiennie. Dalej, poprzez twórczość niezastąpionego Rafała Rękosiewicza...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - sierpień 2009 : W tym numerze totalny misz - masz. Wiersze o wolności, o tworzeniu, o buncie... Wiersze bardzo osobiste. Cieszy mnie, że coraz więcej autorów (i to nie tylko mężczyzn) chce się dzielić sobą. Przy czytaniu niektórych wersów...
Propozycje do Antologii Poezji Hipisów - wrzesień 2009 : Pani Olga zdezerterowała na wakacje. Pan Naczelny umęczony pracą myśli już tylko o własnym urlopie. Padło na mnie, abym skreślił w zastępstwie kilka słów wstępu do tego odcinka. Nic z tego, nie mam odpowiednich kompetencji...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - styczeń 2011 : Wiele osób pytało mnie o to, jak wyglądała okładka pierwszej Antologii. Zapraszam więc do obejrzenia. A w styczniowej odsłonie Antologii jedna z najnowszych...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - czerwiec 2010 : Po miesięcznej przerwie wracamy do publikowania Antologii Poezji Hippisów. Kolejni autorzy podzielili się swoimi wierszami, co cieszy ogromnie. Mam nadzieję, że kolejni ludzie będą wysyłać kolejne teksty i że w końcu druk Antologii...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - czerwiec 2011 : Kolejna - wiosenna odsłona Antologii - właśnie staje przed Wami w pełnej krasie. Przede wszystkim chcę poinformować, że Flagowy, ku ogólnej radości, wydał kolejny tomik wierszo-fraszek! Dwie z nich można przeczytać poniżej.
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - grudzień 2010 : Idą Święta. W marketach je widać, na cmentarzach je widać (znicze w kształcie choinek i Mikołajów), na ulicach je widać. A w nas co widać? Oby Pokój, którego życzy w swoim wierszu Janek, a ja wraz z nim...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - kwiecień 2010 : Ja wiem, że do kolejnej (już sześćdziesiątej piątej) rocznicy zrzucenia bomby atomowej na Hiroszimę i Nagasaki jeszcze trochę czasu (gwoli przypomnienia: 6 sierpnia - Hiroszima, 9 sierpnia - Nagasaki). Nie przeszkadza mi to jednak w...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - luty 2010 : Dwa wiersze poety naszego ruchu, Tomasza Dratha, zostały zamieszczone w drugim numerze pierwszej gazety hippisowskiej Kudły[(1986) i opatrzone...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - marzec 2010 : W lutym odbył się zapowiadany na łamach Libertasa zlot hippisów. Byłam na nim, i owszem. Ludzi było co niemiara, koncerty zespołu bębniarskiego Citybumbum czy Caraboo i Aldarona z Mareckim i Marcepanem zachwycały. Długie nocne rozmowy...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - marzec 2011 : I kolejny łódzki zlot Hippisów za nami. Działo się sporo, niemało się też rozmawiało. Kątami wałęsał się blues. Śmiało przemykały...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - październik 2010 : Jeśli się nie mylę, to do tej pory opublikowaliśmy wiersze trzydziestu dwóch osób w taki czy inny sposób związanych z Ruchem Hippisowskim. Jest już z czego wybierać, co czytać, nad czym medytować,czym się cieszyć;-). Zachęcam więc do...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - sierpień 2010 : W chwili, gdy ukazuje się ta odsłona Antologii, w drodze na Jasną Górę jest już XXXII Międzynarodowa Pielgrzymka Młodzieży Różnych Dróg i Kultur, zwana...
Propozycje do Antologii Poezji Hippisów - wrzesień 2010 : I znów przybyło wierszy w propozycjach. Wakacje są jednak, jak widać, czasem bardzo twórczym. I otwierającym ludzi. Witamy więc Janka, Ewelinę i Agnieszkę. A ponieważ wierszy coraz więcej, dlatego też chciałabym ogłosić oficjalnie...
Wiersze, których nie da się czytać szybko : W 2010 roku na rynku wydawniczym pojawił się debiutancki tomik Adama Wostala publikującego pod pseudonimem Przełojcan pt. „Cudowny brak pojęcia” w skład którego weszły wiersze oraz wydarzenia akustyczne (piosenki). Autor jednak na tym nie...
Wybór wierszy - czerwiec 2008 : Poezja... wyobrażacie sobie życie wolnego człowieka bez poezji? Bez strof Mickiewicza, Stachury, Wojaczka? Cóż to za naród, który nie wydał wielkiego poety? Kim byliby Grecy bez Homera, Rzymianie bez Horacego, Anglicy bez Shakespeare'a?
Wybór wierszy - czerwiec 2009 : Bardzo dawno temu, kiedy objąłem w posiadanie własny pokój urządziłem sobie między dwoma segmentami małą biblioteczkę. Układając książki wpadła mi w ręce cała seria małych tomików poezji. Zaglądałem do każdego i po kilku wierszach...
Wybór wierszy - kwiecień 2009 : Tym razem w odpowiedni nastrój wprowadzi nas urodzony 1 kwietnia 1844 roku, mało znany północnoamerykański poeta. Pierwsze i - jak później wspominał - najszczęśliwsze lata swojego życia spędził na małej rodzinnej farmie...
Wybór wierszy - lipiec 2008 : Po emocjach sportowych zapraszam do kącika poezji na lipcowy wybór wierszy. Jak się rzekło publikujemy po dwa wiersze każdego autora, a do tego jeden klasyk. Ostatnio był amerykański poeta z początku XX wieku - Ed Chigliak;), tym razem...
Wybór wierszy - lipiec 2009 : Amerykanie? Byli. Rosjanie? Byli. Brytyjczycy? Francuzi? Niemcy? Byli... a Czesi? Czemu jeszcze nie było ani jednego wiersza autorstwa naszych słowiańskich braci z południa? Wstyd! A całkiem niedaleko, bo na Maléj Stranie w Pradze...
Wybór wierszy - listopad 2008 : Uwielbiam brzmienie języka rosyjskiego - pomimo przymusowej edukacji w szkole podstawowej. Kiedy Tarkowski czyta wiersze swojego ojca słucham ich niemal zahipnotyzowany... Nie rozumiem tego języka (poza kilkoma słowami), ale jego melodia sprawia mi...
Wybór wierszy - listopad 2009 : Urodził się niedługo po tym jak Polska wróciła na mapy świata. Ulubieńcy bogów umierają młodo, lecz poźniej żyją wiecznie w ich towarzystwie...
Krzyś zmarł w wieku zaledwie dwudzistu trzech lat, kiedy Polski na mapie już nie było.
Wybór wierszy - luty 2009 : W lutym w ramach przypominania klasyków postanowiłem sięgnąć po coś polskiego, coś starego, coś niemodnego... coś co może czyta się w liceum, może na studiach polonistycznych, ale do czego tak na prawdę mało kto sięga dla przyjemności...
Wybór wierszy - maj 2009 : Ze Słowackim mam problem, bo podobnie jak Gałkiewicza jakoś mnie nie zachwyca. Gałkiewicz przynajmniej dał się przekonać, a ja nadal pozostaje nie dość inteligentny. Boże, no nie zachwyca! Mickiewicz zachwyca, Baczyński zachwyca, Chopin...
Wybór wierszy - marzec 2009 : Tym razem w ramach comiesięcznych podróży z poezją wybierzemy się do naszych zachodnich sąsiadów. Wybór autora odkrywczy na pewno nie będzie, każdy z nim się pewnie gdzieś zetknął... ale może to było dawno temu i czas na przypomnienie?
Wybór wierszy - październik 2008 : Ostatnio chcąc nie chcąc byłem zmuszony przypomnieć sobie podstawy języka francuskiego, którego uczyłem się całe cztery lata w liceum. Przerażające jak szybko nieużywany język wyparowuje z pamięci i najbardziej przydatne okazuje się...
Wybór wierszy - sierpień 2008 : W sierpniowym kąciku poezji kilka świeżych wierszy i tradycyjnie jeden klasyk. Był już Amerykanin, był Rzymianin, dziś czas na wyspiarza... wybrałem jednego z największych - Williama Shakespeara. A dokładniej mój ulubiony...
Wybór wierszy - sierpień 2009 : Ponad dwa i pół tysiąca lat temu, na wyspie Λέσβος na Morzu Egejskim przyszła na świat jedna z najsłynniejszych kobiet żyjących na ziemi. Jej słowa rozpalały wyobraźnię przez całe pokolenia, dotarły do Platona, do Arystofanesa...
Wybór wierszy - styczeń 2009 : W styczniu Polska powinna tonąć w śniegu, biel winna pobudzać wyobraźnię poetów, mróz hartować ciało... Wszyscy kierowcy pewnie mnie właśnie przeklinają, ale mam nadzieję, że białego puchu nam nie zabraknie! Jednocześnie - trochę...
Wybór wierszy - wrzesień 2008 : We wrześniowym kąciku poezji serdecznie witamy czterech nowych autorów. Oczywiście, żeby tradycji stało się zadość, towarzyszy im jeden poeta wielki - Adam Mickiewicz. Dlaczego akurat Mickiewicz? Po przeczytaniu opowieści...
Wybór wierszy - wrzesień 2009 : Newton, Bacon i Lock zmienili świat w prostą mechaniczną zabawkę, obdarli go z wielu tajemnic. Rozum knebluje Wyobraźnię
. Gdzie tu miejsce na mistycyzm, na Ducha, który wznosi się ponad wszędobylski materializm?
Wybór wierszy - wydanie specjalne - grudzień 2008 : Zgodnie z zapowiedzią w tym miesiącu, w specjalnym wydaniu kącika poezji, można przeczytać wiersze laureatów wojewódzkiego konkursu poetyckiego Inspiracje Herbertowskie. Konkurs odbył się w związku z uchwalonym...
Wybór wierszy – czerwiec 2010 – Kupalnocka : Już nasi pradziadowie żyjący z naturą odrobinę bliżej niż my dostrzegali wyjątkowość nocy z 21 na 22 czerwca - nocy najkrótszej w roku, nocy magicznej! Słowianie nazywali ją Nocą Kupały, Kupalnocką lub Sobótką, rozpalali wtedy ogniska...
Wybór wierszy – czerwiec 2011 : Urodził się na przedmieściach Dublina w roku 1865, w angielskiej rodzinie, która przybyła na Zieloną Wyspę w XVII wieku. Swoich przodków szukał jednak znacznie dalej, a badania genealogiczne, które prowadził, utwierdziły go w przekonaniu...
Wybór wierszy – grudzień 2009 : Urodził się w roku 1644, gdzieś w pobliżu Ueno w prowincji Iga, niedaleko Kioto. Jego ojciec był samurajem, więc sam mógł robić karierę wojskową, jednak bez wielkich szans na osiągnięcie wysokiej pozycji. Po śmierci swego pana porzucił...
Wybór wierszy – grudzień 2010 : W styczniu roku 1940 Niemcy nakazali opróżnienie Hotelu Europejskiego w Warszawie. Mieszkał tam słynny poeta, który już od dłuższego czasu chorował na syfilis. 13 stycznia przewieziono go do Szpitala Dzieciątka Jezus, gdzie po pięciu dniach zma
Wybór wierszy – grudzień 2011 – zima : Mam nadzieję, że tegoroczna Zima nie poskąpi nam śniegu. Że bujne zaspy odważnie wzniosą się przy wejściach do naszych domów niczym Himalaje, że biały puch zaskrzypi melodyjnie pod nogami, a mróz przyozdobi nasze szyby fantastycznymi...
Wybór wierszy – kwiecień 2010 : Nie uchodzi pierwszego kwietnia być nazbyt poważnym i z pewnością nie uchodzi, żeby poważnym był poeta od którego pierwszego kwietnia zaczniemy wybór wierszy. W związku z powyższym postanowiłem jeszcze raz sięgnąć po kochanego Jana...
Wybór wierszy – kwiecień 2011 : Jak może niektórzy już zauważyli, w kwietniu wybór wierszy zawsze rozpoczynamy poetą w pewien sposób niezwykłym i na pewno wyraźnie odbiegającym od tych, którzy rozpoczynają ten kącik w pozostałe miesiące. Bohater tego wyboru wierszy...
Wybór wierszy – lipiec 2010 : Ja marzę o cudownym życiu, w którym by ludzkość zabłysnęła raz jeszcze jakimś straszliwym ogniem dzikiej twórczości przed zejściem do szarej otchłani, która ją czeka...
Wybór wierszy – lipiec 2011 : Dzisiaj jako wprowadzenie posłuży nam wierszyk, który znalazłem trochę przez przypadek i drugi, którego nie kojarzyłem dotąd z bohaterem tego krótkiego wstępu - właściwie bardziej komediopisarzem niż poetą - Michałem Bałuckim. Gdyby...
Wybór wierszy – listopad 2010 – Niebo : Ostatnio razem z Michałem Aniołem zawędrowałem aż do słonecznej Italii i było mi tam tak dobrze, że postanowiłem jeszcze trochę w niej zostać, zwłaszcza, że pogoda w Polsce w tym roku słońcem zupełnie nas nie rozpieszcza. Tak więc...
Wybór wierszy – luty 2010 : Zygmunt Napoleon Stanisław Adam Feliks urodził się w Paryżu 19 lutego 1812 roku. Jego ojciec Wincenty, hrabia herbu Ślepowron, był wtedy generałem w gwardii samego cesarza Napoleona I. Widać Bonaparte lubił swojego generała, bo zgodził się...
Wybór wierszy – luty 2011 : Jest leniwy, zimowy wieczór, a ja zastanawiam się o kim by tu napisać w kolejnym kąciku poezji. Towarzyszy mi butelka wina - przywieziona z Rumunii pamiątka po słonecznych wakacjach. Wino ma intrygujący kolor bursztynu i aromat suszonych owoców...
Wybór wierszy – luty 2012 – Miłość : Walentynki. Jak na zatwardziałego kontestatora przystało, oczywiście jestem wrogiem amerykańskiego, różowego, komercyjnego i infantylnego świętowania tego dnia! Co nie znaczy, że jestem wrogiem Miłości! Przecież, jak śpiewał pewien...
Wybór wierszy – maj 2010 : Ciężarna Magia Polla na dzień przed urodzeniem syna miała sen, że zrodziła gałąź wawrzynu. Wawrzyn natychmiast puścił korzenie, zaczął rosnąć, wypuszczać gałązki i listki, aż zmienił się we wspaniałe, bujne drzewo pełne kwiecia...
Wybór wierszy – maj 2011 : Jan Kasprowicz urodził się 12 grudnia 1860 roku w Szymborzu na Kujawach, w bardzo biednej, chłopskiej rodzinie. Często powtarzał, że wszystko co osiągnął zawdzięcza matce, która była jego pierwszą nauczycielką i która wiązała z nim...
Wybór wierszy – marzec 2010 : Michaił urodził się w Moskwie 15 października 1814 roku. Zaledwie trzy lata później zmarła jego matka, a jego wychowaniem zajęła się babcia. Już w dzieciństwie płynnie mówił po francusku i niemiecku, a w wieku lat czternastu rozpoczął...
Wybór wierszy – marzec 2011 : Za dawnych, dobrych czasów, edukacja była przywilejem, dobry nauczyciel był w cenie, a i tak uczniów mu nie brakowało. Dzisiaj edukacja jest nie tylko darmowa, ale co gorsza obowiązkowa i w dodatku organizowana przez urzędników państwowych....
Wybór wierszy – październik 2010 : Urodził się 6 marca Roku Pańskiego 1475 w Caprese - małej wiosce w słonecznej Italii, w ojczyźnie Danta i Petrarki. Gdy miał trzynaście lat trafił do pracowni uznanego malarza - Domenica Ghirlandaia, gdzie uczył się między innym malowania...
Wybór wierszy – październik 2011 : W październikowym wyborze wierszy postanowiłem nawiązać do wielkiej socjalistycznej rewolucji październikowej – wydarzenia, które nie przestaje mnie fascynować. Rewolucja październikowa, jak sama nazwa wskazuje, wybuchła w listopadzie, jej...
Wybór wierszy – sierpień 2010 : Urodził się w Jabłonkowie, w dzień po św. Łucji, 14 grudnia Roku Pańskiego 1819. Skończył zaledwie dwuletnią szkołę parafialną. Był biedny, miał małą, skromną chatkę i kawałek pola. Był tkaczem, tak jak jego ojciec...
Wybór wierszy – sierpień 2011 : Aleksander Siergiejewicz urodził się 6 czerwca 1799 roku w Moskwie. Jego dziadkiem był, przywieziony do Rosji jako niewolnik, czarnoskóry Abisyńczyk - Ibrahim Hannibal, który stawszy się ulubieńcem cara Piotra I otrzymał od niego szlachectwo...
Wybór wierszy – styczeń 2010 : Sylwester, Nowy Rok... zacząłem robić małe podsumowania i zastanawiać się co będzie? Jedyną rozsądną odpowiedź natychmiast przyniósł mi pewien polski poeta, któremu z wdzięczności chciałbym zadedykować ten styczniowy kącik. Poeta ów...
Wybór wierszy – styczeń 2011 : Ktoś się mnie ostatnio zapytał, dlaczego zawsze zaczynam od końca, zamiast już na początku napisać o kogo chodzi. Na przykład w pierwszym zdaniu, że Adam Mickiewicz herbu Poraj urodził się 24 grudnia 1798 roku w Nowogródku...
Wybór wierszy – styczeń 2012 : Był jednym z najciekawszych poetów Młodej Polski, przyjacielem Witkacego, mistykiem, ekspresjonistą, specjalistą od magii, satanizmu i nauk ezoterycznych. Urodził się przy ulicy Piotrkowskiej w Łodzi, 9 listopada 1873 roku. W dzieciństwie...
Wybór wierszy – wrzesień 2010 - Żonkile : Już wrzesień, czyli właściwie schyłek lata. Łąki jeszcze ukwiecone i wabią wonią zapachów, ale niestety coraz słabiej. Używając słów Anzelma Bohatyrowicza z Nad Niemnem E. Orzeszkowej: „Każda rzecz na świecie jak woda...
Wybór wierszy – wrzesień 2011 : Tym razem będzie bardzo patriotycznie, bo bohater niniejszego wstępu właśnie w wierszach patriotycznych się specjalizował. Urodził się w Warszawie, w roku 1847, a więc w czasach, gdy podobnie jak obecnie, wolna Polska była marzeniem wielu...